Thế Giới
Loài rầy 'ma cà rồng' đe dọa các vườn nho ở Virginia
📅 28/3/2026👁️ 1 lượt xem⏱️ 9 phút đọc
Loài rầy đèn lồng đốm có nguồn gốc từ châu Á tấn công các vườn nho ở Virginia, nguồn nguyên liệu cho ngành công nghiệp rượu vang hơn 8 tỷ USD của bang.
Những ổ trứng bám dưới dây nho ở phía bắc bang Virginia đang làm gia tăng lo ngại về nguy cơ bùng phát rầy đèn lồng đốm, loài xâm lấn bị xem là mối đe dọa ngày càng lớn với những vườn nho tại đây. Để ngăn loài này sinh sôi, hơn 400 tình nguyện viên đã tham gia chiến dịch cạo ổ trứng thường niên tại khoảng 12 điểm ở hạt Loudoun.
Hoạt động này đã bước sang năm thứ ba và còn hai đợt nữa trong tháng 4, với kỳ vọng thu hút thêm khoảng 600 người tham gia. Mục tiêu của chiến dịch là tiêu diệt càng nhiều ổ trứng rầy càng tốt trước khi chúng nở vào cuối xuân và tiếp tục gây hại cho cây cối trong khu vực.
Bill Hatch, chủ trang trại Zephaniah, cho hay năm ngoái là quãng thời gian khủng khiếp khi rầy đèn lồng đốm xuất hiện dày đặc trên hàng nghìn dây nho của gia đình ông, vốn đã canh tác ở hạt Loudoun hơn 70 năm. Ông gọi loài rầy này là "ma cà rồng" vì chúng chui vào cây nho và hút nhựa, khiến cây suy kiệt, kéo năng suất mùa màng đi xuống.
Xác những con rầy đèn lồng đốm tại một vườn nho ở Leesburg, Virginia hồi mùa hè năm ngoái. Ảnh:
Washington Post
Trong những ngày cuối tuần gần đây, Jaime Akin cùng mẹ là Deb Hollingsworth thường mang theo dụng cụ giống thẻ nhựa để nhẹ tay cạo từng mảng trứng khỏi thân nho. Hai mẹ con là thành viên của một nhóm khoảng 20 tình nguyện viên có mặt tại trang trại ở hạt Loudoun để tham gia chiến dịch cạo trứng rầy.
"Thật đáng sợ, trứng rầy nhiều vô kể", bà Hollingsworth, 69 tuổi, nói khi cùng con gái cúi gập người cạo trứng theo từng hàng nho.
Rầy đèn lồng đốm có nguồn gốc từ châu Á. Chúng được phát hiện lần đầu tại Mỹ năm 2014 ở đông nam Pennsylvania, sau đó lan rộng sang gần 20 bang. Giới chuyên gia cho rằng loài này có lẽ đã ẩn nấp trong hàng nhập khẩu và xâm nhập vào Mỹ, rồi tiếp tục phát tán nhờ bám vào xe cộ, tàu hàng xuyên qua các bang.
Tại vùng lân cận thủ đô Washington, loài này xuất hiện khoảng năm 2018 và dần ảnh hưởng đến các vườn nho, thành tố quan trọng trong ngành công nghiệp rượu vang trị giá 8,37 tỷ USD ở bang Virginia.
Vòng đời của rầy đèn lồng đốm chỉ kéo dài một năm, thường nở vào cuối mùa xuân hoặc đầu mùa hè. Chúng trải qua 4 giai đoạn non và một giai đoạn trưởng thành, nhiều lần lột xác trước khi đẻ trứng vào mùa thu. Ba giai đoạn đầu, con non có màu đen với đốm trắng. Ở giai đoạn thứ 4, cơ thể chúng chuyển sang màu đỏ với đốm trắng.
Giới chuyên gia cảnh báo gần như không thể xác định có bao nhiêu cá thể đang tồn tại trong khu vực. Chúng đẻ trứng rất nhanh, tạo thành từng mảng giống như một lớp bùn khô trên dây leo hoặc cành cây, rồi tiếp tục di chuyển sang nơi khác.
Deb Hollingsworth (bên trái) và con gái Jaime Akin đang cạo trứng rầy tại vườn nho Zephaniah ở Leesburg, Virginia. Ảnh:
Washington Post
Dù một số người yêu thiên nhiên cho rằng loài này có vẻ ngoài khá đẹp, các nhà khoa học lại xem chúng là sinh vật gây hại. Chúng bị thu hút bởi cây thanh thất, một loài cây xâm lấn khác có nguồn gốc từ châu Á, rồi từ đó lan sang cây nho và cây ăn quả để hút nhựa.
Khi hút nhựa cây, rầy tiết ra một chất lỏng có đường gọi là dịch ngọt. Theo các nhà khoa học, lớp dịch dính này có thể gây hại cho cây nho, ong và cây ăn quả vì tạo điều kiện cho nấm mốc đen phát triển, ngăn ánh sáng chiếu vào lá và cản trở quang hợp. Người trồng nho thường không muốn dùng những chùm nho bị chất dịch này bám vào để làm rượu. Trong khi đó, ong hút dịch ngọt này có thể tạo ra loại mật màu sẫm, mang mùi khói và đất, không được nhiều người ưa chuộng.
Một trong những khó khăn lớn nhất, theo các nhà khoa học, là rầy đèn lồng đốm gần như không có nhiều thiên địch ngoài bọ ngựa, nhưng loài này không đủ sức kiểm soát nếu quần thể rầy phát triển quá mạnh.
Hiện chưa có giải pháp lâu dài để loại bỏ hoàn toàn loài côn trùng này khỏi nông trại và vườn nho. Drew Harner, chuyên gia trồng nho tại Đại học công nghệ Virginia, cho biết nhiều người dân vẫn có định kiến với thuốc trừ sâu, nên việc dùng thuốc để ngăn rầy sinh sôi trên diện rộng càng khó khăn.
Các nhà khoa học tại Đại học công nghệ Virginia và Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đang nghiên cứu một loại nấm bản địa có thể làm suy yếu rồi tiêu diệt cây thanh thất, vật chủ ưa thích của rầy đèn lồng đốm. Theo nhà côn trùng học Tracy Leskey của USDA, nếu loại bỏ được một trong những vật chủ yêu thích của chúng, tác động của loài này có thể giảm bớt.
Hà Linh
(Theo
Washington Post
)
Hoạt động này đã bước sang năm thứ ba và còn hai đợt nữa trong tháng 4, với kỳ vọng thu hút thêm khoảng 600 người tham gia. Mục tiêu của chiến dịch là tiêu diệt càng nhiều ổ trứng rầy càng tốt trước khi chúng nở vào cuối xuân và tiếp tục gây hại cho cây cối trong khu vực.
Bill Hatch, chủ trang trại Zephaniah, cho hay năm ngoái là quãng thời gian khủng khiếp khi rầy đèn lồng đốm xuất hiện dày đặc trên hàng nghìn dây nho của gia đình ông, vốn đã canh tác ở hạt Loudoun hơn 70 năm. Ông gọi loài rầy này là "ma cà rồng" vì chúng chui vào cây nho và hút nhựa, khiến cây suy kiệt, kéo năng suất mùa màng đi xuống.
Xác những con rầy đèn lồng đốm tại một vườn nho ở Leesburg, Virginia hồi mùa hè năm ngoái. Ảnh:
Washington Post
Trong những ngày cuối tuần gần đây, Jaime Akin cùng mẹ là Deb Hollingsworth thường mang theo dụng cụ giống thẻ nhựa để nhẹ tay cạo từng mảng trứng khỏi thân nho. Hai mẹ con là thành viên của một nhóm khoảng 20 tình nguyện viên có mặt tại trang trại ở hạt Loudoun để tham gia chiến dịch cạo trứng rầy.
"Thật đáng sợ, trứng rầy nhiều vô kể", bà Hollingsworth, 69 tuổi, nói khi cùng con gái cúi gập người cạo trứng theo từng hàng nho.
Rầy đèn lồng đốm có nguồn gốc từ châu Á. Chúng được phát hiện lần đầu tại Mỹ năm 2014 ở đông nam Pennsylvania, sau đó lan rộng sang gần 20 bang. Giới chuyên gia cho rằng loài này có lẽ đã ẩn nấp trong hàng nhập khẩu và xâm nhập vào Mỹ, rồi tiếp tục phát tán nhờ bám vào xe cộ, tàu hàng xuyên qua các bang.
Tại vùng lân cận thủ đô Washington, loài này xuất hiện khoảng năm 2018 và dần ảnh hưởng đến các vườn nho, thành tố quan trọng trong ngành công nghiệp rượu vang trị giá 8,37 tỷ USD ở bang Virginia.
Vòng đời của rầy đèn lồng đốm chỉ kéo dài một năm, thường nở vào cuối mùa xuân hoặc đầu mùa hè. Chúng trải qua 4 giai đoạn non và một giai đoạn trưởng thành, nhiều lần lột xác trước khi đẻ trứng vào mùa thu. Ba giai đoạn đầu, con non có màu đen với đốm trắng. Ở giai đoạn thứ 4, cơ thể chúng chuyển sang màu đỏ với đốm trắng.
Giới chuyên gia cảnh báo gần như không thể xác định có bao nhiêu cá thể đang tồn tại trong khu vực. Chúng đẻ trứng rất nhanh, tạo thành từng mảng giống như một lớp bùn khô trên dây leo hoặc cành cây, rồi tiếp tục di chuyển sang nơi khác.
Deb Hollingsworth (bên trái) và con gái Jaime Akin đang cạo trứng rầy tại vườn nho Zephaniah ở Leesburg, Virginia. Ảnh:
Washington Post
Dù một số người yêu thiên nhiên cho rằng loài này có vẻ ngoài khá đẹp, các nhà khoa học lại xem chúng là sinh vật gây hại. Chúng bị thu hút bởi cây thanh thất, một loài cây xâm lấn khác có nguồn gốc từ châu Á, rồi từ đó lan sang cây nho và cây ăn quả để hút nhựa.
Khi hút nhựa cây, rầy tiết ra một chất lỏng có đường gọi là dịch ngọt. Theo các nhà khoa học, lớp dịch dính này có thể gây hại cho cây nho, ong và cây ăn quả vì tạo điều kiện cho nấm mốc đen phát triển, ngăn ánh sáng chiếu vào lá và cản trở quang hợp. Người trồng nho thường không muốn dùng những chùm nho bị chất dịch này bám vào để làm rượu. Trong khi đó, ong hút dịch ngọt này có thể tạo ra loại mật màu sẫm, mang mùi khói và đất, không được nhiều người ưa chuộng.
Một trong những khó khăn lớn nhất, theo các nhà khoa học, là rầy đèn lồng đốm gần như không có nhiều thiên địch ngoài bọ ngựa, nhưng loài này không đủ sức kiểm soát nếu quần thể rầy phát triển quá mạnh.
Hiện chưa có giải pháp lâu dài để loại bỏ hoàn toàn loài côn trùng này khỏi nông trại và vườn nho. Drew Harner, chuyên gia trồng nho tại Đại học công nghệ Virginia, cho biết nhiều người dân vẫn có định kiến với thuốc trừ sâu, nên việc dùng thuốc để ngăn rầy sinh sôi trên diện rộng càng khó khăn.
Các nhà khoa học tại Đại học công nghệ Virginia và Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đang nghiên cứu một loại nấm bản địa có thể làm suy yếu rồi tiêu diệt cây thanh thất, vật chủ ưa thích của rầy đèn lồng đốm. Theo nhà côn trùng học Tracy Leskey của USDA, nếu loại bỏ được một trong những vật chủ yêu thích của chúng, tác động của loài này có thể giảm bớt.
Hà Linh
(Theo
Washington Post
)
