Thế Giới
Không quân Mỹ có thể đã phải nhận loạt F-35 không có radar
📅 12/2/2026👁️ 2 lượt xem⏱️ 9 phút đọc
Tập đoàn Lockheed Martin dường như đã bàn giao cho không quân Mỹ nhiều tiêm kích F-35A không có radar do chương trình phát triển bị chậm tiến độ.
Tờ
Defense Daily
của Mỹ hồi đầu tháng đưa tin toàn bộ tiêm kích tàng hình F-35A được giao cho không quân nước này từ tháng 6/2025 không kèm theo radar chính ở trong mũi máy bay. Tuy nhiên, tờ báo không nêu rõ lý do không quân Mỹ đồng ý tiếp nhận số tiêm kích F-35A nói trên.
Nguyên nhân bắt nguồn từ chương trình phát triển radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/APG-85 của Northrop Grumman, nằm trong gói nâng cấp lớn Block 4, bị chậm tiến độ và đội giá. Tiêm kích F-35A bán cho khách hàng nước ngoài sử dụng radar AN/APG-81 cũ hơn và không bị ảnh hưởng.
"Tiêm kích F-35 đang được chế tạo để tích hợp radar tiên tiến AN/APG-85, dự kiến bàn giao cho không quân, hải quân và thủy quân lục chiến Mỹ. Chúng tôi đã lên kế hoạch triển khai một số tiêm kích F-35 thuộc lô 17, được bàn giao từ năm ngoái và sẽ tiếp tục đến tháng 9 năm nay", Văn phòng Quản lý Chương trình F-35 (JPO) cho biết hôm 11/2.
Tiêm kích F-35A của không quân Mỹ cất cánh từ căn cứ Andersen, đảo Guam tháng 7/2025. Ảnh:
USAF
JPO từ chối tiết lộ thêm chi tiết vì lý do bảo mật thông tin cho dự án. Hãng chế tạo tiêm kích F-35 là Lockheed Martin và nhà sản xuất radar Northrop Grumman từ chối bình luận.
Chưa rõ tình trạng thiếu radar sẽ ảnh hưởng thế nào tới năng lực tác chiến của lô F-35A mà không quân Mỹ có thể đã tiếp nhận.
"Các kỹ sư sẽ phải lắp vật nặng vào mũi tiêm kích không có radar để làm đối trọng, bảo đảm cân bằng khi bay. Những chiếc F-35A thiếu radar vẫn có thể xuất kích, miễn là chúng bay kèm và kết nối dữ liệu với phi cơ trang bị radar AN/APG-81", Defense Daily cho biết.
Biên tập viên Tyler Rogoway của chuyên trang quân sự Mỹ
War Zone
khẳng định chỉ cần trong đội hình có một tiêm kích F-35 mang radar là tất cả phi cơ đều được hưởng lợi nhờ hệ thống liên kết dữ liệu, kể cả khi bản thân chúng không được lắp cảm biến.
"Những chiếc F-35A thiếu radar vẫn có thể đưa vào trực chiến, ít nhất là trong trường hợp khẩn cấp, song quân đội Mỹ sẽ phải chấp nhận rủi ro. Điều này cũng hạn chế mức độ linh hoạt trong chiến thuật do phải duy trì liên kết với tiêm kích có radar. Những phi cơ này phải tăng cường sử dụng radar cũng có thể là một điểm yếu", Rogoway cho biết.
F-35A được trang bị loạt cảm biến thụ động để thu thập dữ liệu chiến trường, song chúng không thể thay thế cho radar chủ lực nằm ở mỗi phi cơ. Bộ phận này cũng là thành phần quan trọng trong hệ thống tác chiến điện tử của F-35, thiếu nó sẽ ảnh hưởng đến năng lực tự vệ và bảo vệ đồng đội.
Thông tin chi tiết về tính năng của AN/APG-85 vẫn còn hạn chế, nhưng nó được đánh giá là vượt trội về nhiều mặt so với AN/APG-81.
"So với AN/APG-81 phát triển từ những năm 1980, AN/APG-85 ít nhất sẽ tận dụng được những tiến bộ chung trong thập kỷ qua. Sử dụng hợp chất bán dẫn gallium nitride (GaN) mang lại khác biệt rất rõ ràng về kích thước, khối lượng và mức tiêu hao năng lượng của radar hiện đại", Rogoway nhận định.
Tiêm kích F-35A trên dây chuyền lắp ráp. Ảnh:
Lockheed Martin
Hạ nghị sĩ Rob Wittman, Phó chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ kiêm Chủ tịch Tiểu ban Không quân và Lục quân Chiến thuật, cho biết điều này khiến hãng chế tạo phải thay đổi thiết kế khung thân của tiêm kích F-35A để tích hợp radar AN/APG-85.
"Cách bố trí khoang chứa là yếu tố then chốt vì hai loại radar này rất khác nhau. Bộ phận này sẽ quyết định vị trí và hướng xoay của radar, yếu tố tạo nên khác biệt lớn giữa AN/APG-81 và AN/APG-85", ông nói.
Bên cạnh đó, Defense Daily cho biết F-35 không có bệ gắn radar tương thích với cả AN/APG-81 và AN/APG-85, quá trình phát triển bộ phận này sẽ mất khoảng hai năm.
Những chiếc F-35A đầu tiên có thể lắp radar AN/APG-85 sẽ nằm trong lô thứ 20, dự kiến bàn giao trong từ năm 2027-2028.
Quân đội Mỹ từng nhiều lần tiếp nhận tiêm kích F-35 thiếu một số tính năng quan trọng. Chương trình F-35 phải trải qua nhiều đợt chỉnh sửa, khi Lầu Năm Góc duyệt chế tạo số lượng nhỏ tiêm kích trong lúc tiếp tục hoàn thiện thiết kế.
"Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết phương pháp này giúp tiết kiệm chi phí và thời gian, song quy trình vừa làm vừa sửa tạo ra lượng cấu hình máy bay quá lớn và gây gián đoạn nghiêm trọng về chuỗi cung ứng, thậm chí một số tiêm kích cùng lô không thể hoán đổi linh kiện cho nhau. Tác động tiêu cực của quyết định này còn ảnh hưởng cho tới nay", Rogoway cho hay.
Nguyễn Tiến
(Theo
War Zone, AFP, AP
)
Defense Daily
của Mỹ hồi đầu tháng đưa tin toàn bộ tiêm kích tàng hình F-35A được giao cho không quân nước này từ tháng 6/2025 không kèm theo radar chính ở trong mũi máy bay. Tuy nhiên, tờ báo không nêu rõ lý do không quân Mỹ đồng ý tiếp nhận số tiêm kích F-35A nói trên.
Nguyên nhân bắt nguồn từ chương trình phát triển radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/APG-85 của Northrop Grumman, nằm trong gói nâng cấp lớn Block 4, bị chậm tiến độ và đội giá. Tiêm kích F-35A bán cho khách hàng nước ngoài sử dụng radar AN/APG-81 cũ hơn và không bị ảnh hưởng.
"Tiêm kích F-35 đang được chế tạo để tích hợp radar tiên tiến AN/APG-85, dự kiến bàn giao cho không quân, hải quân và thủy quân lục chiến Mỹ. Chúng tôi đã lên kế hoạch triển khai một số tiêm kích F-35 thuộc lô 17, được bàn giao từ năm ngoái và sẽ tiếp tục đến tháng 9 năm nay", Văn phòng Quản lý Chương trình F-35 (JPO) cho biết hôm 11/2.
Tiêm kích F-35A của không quân Mỹ cất cánh từ căn cứ Andersen, đảo Guam tháng 7/2025. Ảnh:
USAF
JPO từ chối tiết lộ thêm chi tiết vì lý do bảo mật thông tin cho dự án. Hãng chế tạo tiêm kích F-35 là Lockheed Martin và nhà sản xuất radar Northrop Grumman từ chối bình luận.
Chưa rõ tình trạng thiếu radar sẽ ảnh hưởng thế nào tới năng lực tác chiến của lô F-35A mà không quân Mỹ có thể đã tiếp nhận.
"Các kỹ sư sẽ phải lắp vật nặng vào mũi tiêm kích không có radar để làm đối trọng, bảo đảm cân bằng khi bay. Những chiếc F-35A thiếu radar vẫn có thể xuất kích, miễn là chúng bay kèm và kết nối dữ liệu với phi cơ trang bị radar AN/APG-81", Defense Daily cho biết.
Biên tập viên Tyler Rogoway của chuyên trang quân sự Mỹ
War Zone
khẳng định chỉ cần trong đội hình có một tiêm kích F-35 mang radar là tất cả phi cơ đều được hưởng lợi nhờ hệ thống liên kết dữ liệu, kể cả khi bản thân chúng không được lắp cảm biến.
"Những chiếc F-35A thiếu radar vẫn có thể đưa vào trực chiến, ít nhất là trong trường hợp khẩn cấp, song quân đội Mỹ sẽ phải chấp nhận rủi ro. Điều này cũng hạn chế mức độ linh hoạt trong chiến thuật do phải duy trì liên kết với tiêm kích có radar. Những phi cơ này phải tăng cường sử dụng radar cũng có thể là một điểm yếu", Rogoway cho biết.
F-35A được trang bị loạt cảm biến thụ động để thu thập dữ liệu chiến trường, song chúng không thể thay thế cho radar chủ lực nằm ở mỗi phi cơ. Bộ phận này cũng là thành phần quan trọng trong hệ thống tác chiến điện tử của F-35, thiếu nó sẽ ảnh hưởng đến năng lực tự vệ và bảo vệ đồng đội.
Thông tin chi tiết về tính năng của AN/APG-85 vẫn còn hạn chế, nhưng nó được đánh giá là vượt trội về nhiều mặt so với AN/APG-81.
"So với AN/APG-81 phát triển từ những năm 1980, AN/APG-85 ít nhất sẽ tận dụng được những tiến bộ chung trong thập kỷ qua. Sử dụng hợp chất bán dẫn gallium nitride (GaN) mang lại khác biệt rất rõ ràng về kích thước, khối lượng và mức tiêu hao năng lượng của radar hiện đại", Rogoway nhận định.
Tiêm kích F-35A trên dây chuyền lắp ráp. Ảnh:
Lockheed Martin
Hạ nghị sĩ Rob Wittman, Phó chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ kiêm Chủ tịch Tiểu ban Không quân và Lục quân Chiến thuật, cho biết điều này khiến hãng chế tạo phải thay đổi thiết kế khung thân của tiêm kích F-35A để tích hợp radar AN/APG-85.
"Cách bố trí khoang chứa là yếu tố then chốt vì hai loại radar này rất khác nhau. Bộ phận này sẽ quyết định vị trí và hướng xoay của radar, yếu tố tạo nên khác biệt lớn giữa AN/APG-81 và AN/APG-85", ông nói.
Bên cạnh đó, Defense Daily cho biết F-35 không có bệ gắn radar tương thích với cả AN/APG-81 và AN/APG-85, quá trình phát triển bộ phận này sẽ mất khoảng hai năm.
Những chiếc F-35A đầu tiên có thể lắp radar AN/APG-85 sẽ nằm trong lô thứ 20, dự kiến bàn giao trong từ năm 2027-2028.
Quân đội Mỹ từng nhiều lần tiếp nhận tiêm kích F-35 thiếu một số tính năng quan trọng. Chương trình F-35 phải trải qua nhiều đợt chỉnh sửa, khi Lầu Năm Góc duyệt chế tạo số lượng nhỏ tiêm kích trong lúc tiếp tục hoàn thiện thiết kế.
"Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết phương pháp này giúp tiết kiệm chi phí và thời gian, song quy trình vừa làm vừa sửa tạo ra lượng cấu hình máy bay quá lớn và gây gián đoạn nghiêm trọng về chuỗi cung ứng, thậm chí một số tiêm kích cùng lô không thể hoán đổi linh kiện cho nhau. Tác động tiêu cực của quyết định này còn ảnh hưởng cho tới nay", Rogoway cho hay.
Nguyễn Tiến
(Theo
War Zone, AFP, AP
)
