Thời Sự
Cuộc đua chi thưởng hút nhân công của doanh nghiệp FDI
📅 25/3/2026👁️ 1 lượt xem⏱️ 17 phút đọc
Giữa tháng 3, Lương Thảo gói ghém balo quần áo, bắt xe đi hơn 350 km từ Nghệ An ra Bắc Ninh ứng tuyển vào công ty may ở KCN Quang Châu.
Cô biết thông tin qua người bạn đang làm việc ở công ty này giới thiệu. Ở quê nhà, mức lương công nhân điện tử 5,4 triệu đồng, cộng tổng phụ cấp, hỗ trợ gần 7 triệu. Như lựa chọn bất đắc dĩ của nhiều công nhân, Thảo tăng ca để có mức thu nhập gấp đôi lương cơ bản.
Tuổi 20 trong nhà máy, cô gái xác định khó trụ được với ngành điện tử khi đứng suốt ngày trong băng chuyền. Đến mức mỏi gối chồn chân, cô chỉ dám ngồi xuống một cái, đứng lên rồi lại căng mắt vào các linh kiện điện tử. Nhà xa không thể đi về hàng ngày, Thảo thuê ký túc xá ở lại. Công việc vất vả, thu nhập thấp, cô quyết định nghỉ việc để tìm cơ hội mới ở một trong những trung tâm công nghiệp FDI của miền Bắc.
Cùng ngày, gần 200 lao động đủ lứa tuổi trúng tuyển vào các vị trí trong phân xưởng may Công ty Crystal Martin Việt Nam, KCN Quang Châu. Họ được đào tạo nghề may khoảng một tháng trước khi lên chuyền. Qua phỏng vấn và vào chính thức, Thảo sẽ là công nhân học may với lương cơ bản gần 6 triệu đồng, tăng lên gần 6,3 triệu khi lên chuyền sản xuất.
Ngoài lương cơ bản, phụ cấp, cô có thêm 6 triệu thưởng tuyển dụng cho công nhân mới trong ba tháng đầu, cộng 4,5 triệu đồng gọi là thưởng "nhà máy mới" chi trong sáu tháng vì lần đầu ứng tuyển. Bạn của Thảo - người có công giới thiệu cô vào cũng được thưởng nội bộ 6 triệu đồng chia đều trong ba tháng.
Lao động trúng tuyển vào Công ty Crystal Martin trong lớp đào tạo chung để làm quen nhà máy. Ảnh:
Việt An
"75% ứng viên đến phỏng vấn mỗi ngày qua hình thức giới thiệu nội bộ", bà Nguyễn Thị Thoa, Giám đốc Hành chính nhân sự Công ty TNHH Crystal Martin, thuộc tập đoàn may mặc Hong Kong, cho hay.
Sự mở rộng của các nhà máy FDI tại địa phương khiến nhu cầu nhân lực tăng mạnh, tới 334.000 người tập trung lĩnh vực điện, điện tử, may mặc, xây dựng... Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Bắc Ninh, các doanh nghiệp điện tử lớn như Goertek Vina tuyển 120.000 người, Fukang 60.000, Luxshare 40.000, Newwing Interconnect Technology 12.000 người... Trong bối cảnh ngành điện tử hút nhân lực và chiếm tới 70% nhu cầu tuyển dụng thì may mặc với 12% nhu cầu cạnh tranh nhân công gay gắt hơn bao giờ hết.
Nữ giám đốc nhân sự đánh giá không dễ tìm công nhân may mặc trong khoảng một năm rưỡi trở lại đây khi các nhà máy điện tử mở rộng quy mô. Trong bán kính khoảng một cây số là các dây chuyền của Foxconn, Luxshare, xa hơn là Goertek cùng thời điểm cũng đang tìm cách thu hút hàng chục nghìn thanh niên đến trung niên.
"Điện tử chi tiền thưởng nóng thậm chí cao hơn cả ngành may", bà nói, lý giải thêm lợi thế cạnh tranh của họ thường là trả thưởng sớm do không yêu cầu tay nghề vững và bắt buộc đào tạo sâu như may mặc. Thậm chí có đơn vị sau ba ngày người mới vào làm đã nhận được tiền thưởng. Trong khi đó, ngành may thường chia đều trả cùng lương tháng cho công nhân, họ qua thử việc thì người giới thiệu nội bộ mới có hoa hồng.
Để đáp ứng đủ 6.000 công nhân trong năm, bình quân mỗi tháng 300 đến gần 1.000 người, HR- tức bộ phận tuyển dụng của doanh nghiệp này, gần như vận dụng tất cả kênh, từ kết hợp trường nghề, phổ thông đến về địa phương. Thay vì chi tiền cho các đơn vị môi giới, giới thiệu nội bộ thông qua người thân, bạn bè vào làm việc trở thành một kênh hiệu quả. Nhà máy có được người mới, nhân sự có thêm thu nhập - một kiểu "phù sa không chảy ruộng ngoài".
"Chính sách đãi ngộ cho công nhân phổ thông vẫn tập trung vào chi thưởng nóng cho người mới và thưởng giới thiệu nội bộ", bà Thoa nói, thêm rằng cộng hưởng hai khoản này, doanh nghiệp có thể chi tới 20,5 triệu đồng mới tuyển được một lao động mới.
Sinh viên trường nghề, học sinh phổ thông Bắc Ninh trong ngày hội tuyển dụng việc làm đầu năm, tháng 3/2026. Ảnh:
Hồng Chiêu
Trong lĩnh vực điện tử - ngành chiếm tới 2/3 nhu cầu tuyển dụng năm nay, mặt bằng thưởng nóng ngày càng nâng dần khiến cuộc đua trở nên sôi động. Kỳ tuyển dụng năm ngoái ghi nhận doanh nghiệp chi 7 triệu đồng trong ba tháng là mức cao nhất khiến nhiều công ty đau đầu. Nhưng năm nay, con số này đã trở nên phổ biến, thậm chí nhiều đơn vị tăng tiền lên 10-12 triệu đồng. Khoản thưởng cho người mới luôn được in đậm, nổi bật trên các tờ rơi.
Một doanh nghiệp điện tử có ít nhất bốn nhà máy tại các KCN Vân Trung, Quang Châu rao thưởng nội bộ và người mới lên đến 18 triệu đồng, áp dụng từ cuối tháng 2 đến hết tháng 3. Mức thưởng tại nhà máy Vân Trung, nơi đã vận hành ổn định cho công nhân mới là 10 triệu đồng, trong đó làm đủ 26 ngày công nhận 4 triệu đồng, đủ 52 ngày và 78 ngày lần lượt 3 triệu đồng. Tại công xưởng mới ở Quang Châu, tiền thưởng tháng đầu vượt lên 5 triệu, tháng kế tiếp 2 triệu và tháng thứ ba là 3 triệu đồng. Người giới thiệu nội bộ được hưởng 8 triệu đồng nếu ứng viên đưa đến làm đủ 104 ngày công. Nhưng lao động nghỉ việc giữa chừng, công ty lập tức dừng xét thưởng.
Cùng thời gian nhưng mức tiền cao hơn, Fushan Technology Việt Nam chi thưởng nhận việc cho lao động mới 11 triệu đồng, cộng chi phí đi lại 300.000- 700.000 đồng thanh toán sau tháng làm việc đầu tiên. Tờ rơi mô tả tuyển 5.000 công nhân chính thức với công việc sản xuất, lắp ráp điện thoại, loa thông minh, thiết bị điện tử viễn thông. Những điều kiện làm việc cơ bản như "làm ngồi, phòng thường" được in đậm, bôi đỏ để thu hút ứng viên.
Ông Kang, quản lý tuyển dụng của Công ty TNHH Fushan Technology Việt Nam, cho biết cho biết dự kiến cuối năm tổng nhân lực đạt khoảng 16.000 người. Công ty liên tục mở rộng sản xuất nên nhu cầu nhân lực tăng từ công nhân sản xuất tới chuyên môn kỹ thuật, quản lý chất lượng, quản lý sản xuất.
Tờ rơi tuyển dụng của các doanh nghiệp tại ngày hội việc làm đầu năm ở Bắc Ninh, tháng 3/2026. Ảnh:
Hồng Chiêu
Khi nguồn tuyển khan hiếm, doanh nghiệp điện tử không giới hạn nội bộ mà thiết kế thêm chính sách thưởng cho môi giới bên ngoài
. Cán bộ tuyển dụng một công ty điện tử ở Từ Sơn cho biết tiền thưởng cho môi giới diện này là 5 triệu đồng nếu ứng viên làm đủ bốn tháng. Tiền trả mỗi tháng lần lượt 1,5-1,5-1-1 triệu đồng. Riêng công nhân mới nhận 10 triệu đồng với thời gian tương ứng.
HR này cho biết ngay từ đầu xác định nguồn tuyển ở địa phương không đủ khi trong quý II cần tới 40.000 người. Các tổ tuyển dụng đi khắp miền Bắc, lên tận Điện Biên - nơi cách trụ sở hơn 500 km để tìm người nhưng không đủ.
"Tất cả vấn đề liên quan đến đời sống sinh hoạt của lao động công ty lo được hết. Chúng tôi chỉ cần người để vận hành nhà máy mới", anh nói.
Theo người tuyển dụng, xét mặt bằng chung các khu công nghiệp trong tỉnh, khoản thưởng gần như trở thành động lực để lao động đi tìm việc và các công ty thu hút được người, theo cách đôi bên cùng có lợi. Bởi số lao động chỉ có giới hạn, không cạnh tranh tiền thưởng thì không tìm được người. Việc chi thưởng cũng cho thấy doanh nghiệp có nguồn lực và sẵn sàng chi trả.
"HR các doanh nghiệp thường trao đổi và thống nhất mức thưởng trần - sàn phù hợp với từng giai đoạn", anh cho biết thêm. Số tiền vì thế không cố định mà tùy mùa cao điểm hay không. Tháng 3 được tính là cao điểm, song đỉnh điểm kéo dài từ tháng 5 đến cuối tháng 10 để chạy đơn hàng. Lúc này, khoản thưởng tuyển dụng có thể được đẩy lên mức mới.
"Tiền đổ vào tuyển dụng tăng lên đáng kể, chưa kể quảng cáo, chi phí liên quan nhân viên tuyển dụng. Nhưng doanh nghiệp vẫn phải gia nhập cuộc đua chi thưởng để tìm người", bà Thoa nói, song cũng nhấn mạnh tính đường dài thì doanh nghiệp vẫn phải tập trung vào các khoản phúc lợi.
Nữ giám đốc nhân sự Crystal Martin liệt kê các chế độ như đưa đón công nhân trong địa bàn Bắc Giang cũ bằng xe bus; môi trường làm việc không phải đi qua cửa từ; không làm ca quá 20h. Bà Thoa cho rằng qua rồi thời công nhân chỉ biết miệt mài tăng ca để có tiền lương đủ sống, trả khoản trọ, chi phí ăn uống, sinh hoạt. Đưa đi đón về bằng xe bus trong bán kính 60 km giúp họ đi làm đều đặn mà tối vẫn được về nhà thay vì về phòng trọ.
Cải thiện môi trường làm việc và khoản phúc lợi thường xuyên là cách giữ người, theo bà Thoa, nhưng chỉ dành cho những ai gắn bó đủ lâu dài. Bởi đặc thù công nhân ngành may sau nhiều năm có tay nghề thường nhận khoản thưởng năng suất, nâng thu nhập lên 15-20 triệu đồng. Công xưởng may vì thế có người làm việc 5-7 năm, thậm chí lâu hơn 10 năm.
"Công nhân phổ thông sẽ ngày càng khan hiếm, tuyển mới ngày càng cạnh tranh khốc liệt", bà Thoa dự báo. Chi thưởng nóng vì thế vẫn phải áp dụng nhưng không thể lâu dài vì tác động đến chi phí sản xuất và khó giữ người.
Hồng Chiêu - Việt An
Tuổi 20 trong nhà máy, cô gái xác định khó trụ được với ngành điện tử khi đứng suốt ngày trong băng chuyền. Đến mức mỏi gối chồn chân, cô chỉ dám ngồi xuống một cái, đứng lên rồi lại căng mắt vào các linh kiện điện tử. Nhà xa không thể đi về hàng ngày, Thảo thuê ký túc xá ở lại. Công việc vất vả, thu nhập thấp, cô quyết định nghỉ việc để tìm cơ hội mới ở một trong những trung tâm công nghiệp FDI của miền Bắc.
Cùng ngày, gần 200 lao động đủ lứa tuổi trúng tuyển vào các vị trí trong phân xưởng may Công ty Crystal Martin Việt Nam, KCN Quang Châu. Họ được đào tạo nghề may khoảng một tháng trước khi lên chuyền. Qua phỏng vấn và vào chính thức, Thảo sẽ là công nhân học may với lương cơ bản gần 6 triệu đồng, tăng lên gần 6,3 triệu khi lên chuyền sản xuất.
Ngoài lương cơ bản, phụ cấp, cô có thêm 6 triệu thưởng tuyển dụng cho công nhân mới trong ba tháng đầu, cộng 4,5 triệu đồng gọi là thưởng "nhà máy mới" chi trong sáu tháng vì lần đầu ứng tuyển. Bạn của Thảo - người có công giới thiệu cô vào cũng được thưởng nội bộ 6 triệu đồng chia đều trong ba tháng.
Lao động trúng tuyển vào Công ty Crystal Martin trong lớp đào tạo chung để làm quen nhà máy. Ảnh:
Việt An
"75% ứng viên đến phỏng vấn mỗi ngày qua hình thức giới thiệu nội bộ", bà Nguyễn Thị Thoa, Giám đốc Hành chính nhân sự Công ty TNHH Crystal Martin, thuộc tập đoàn may mặc Hong Kong, cho hay.
Sự mở rộng của các nhà máy FDI tại địa phương khiến nhu cầu nhân lực tăng mạnh, tới 334.000 người tập trung lĩnh vực điện, điện tử, may mặc, xây dựng... Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Bắc Ninh, các doanh nghiệp điện tử lớn như Goertek Vina tuyển 120.000 người, Fukang 60.000, Luxshare 40.000, Newwing Interconnect Technology 12.000 người... Trong bối cảnh ngành điện tử hút nhân lực và chiếm tới 70% nhu cầu tuyển dụng thì may mặc với 12% nhu cầu cạnh tranh nhân công gay gắt hơn bao giờ hết.
Nữ giám đốc nhân sự đánh giá không dễ tìm công nhân may mặc trong khoảng một năm rưỡi trở lại đây khi các nhà máy điện tử mở rộng quy mô. Trong bán kính khoảng một cây số là các dây chuyền của Foxconn, Luxshare, xa hơn là Goertek cùng thời điểm cũng đang tìm cách thu hút hàng chục nghìn thanh niên đến trung niên.
"Điện tử chi tiền thưởng nóng thậm chí cao hơn cả ngành may", bà nói, lý giải thêm lợi thế cạnh tranh của họ thường là trả thưởng sớm do không yêu cầu tay nghề vững và bắt buộc đào tạo sâu như may mặc. Thậm chí có đơn vị sau ba ngày người mới vào làm đã nhận được tiền thưởng. Trong khi đó, ngành may thường chia đều trả cùng lương tháng cho công nhân, họ qua thử việc thì người giới thiệu nội bộ mới có hoa hồng.
Để đáp ứng đủ 6.000 công nhân trong năm, bình quân mỗi tháng 300 đến gần 1.000 người, HR- tức bộ phận tuyển dụng của doanh nghiệp này, gần như vận dụng tất cả kênh, từ kết hợp trường nghề, phổ thông đến về địa phương. Thay vì chi tiền cho các đơn vị môi giới, giới thiệu nội bộ thông qua người thân, bạn bè vào làm việc trở thành một kênh hiệu quả. Nhà máy có được người mới, nhân sự có thêm thu nhập - một kiểu "phù sa không chảy ruộng ngoài".
"Chính sách đãi ngộ cho công nhân phổ thông vẫn tập trung vào chi thưởng nóng cho người mới và thưởng giới thiệu nội bộ", bà Thoa nói, thêm rằng cộng hưởng hai khoản này, doanh nghiệp có thể chi tới 20,5 triệu đồng mới tuyển được một lao động mới.
Sinh viên trường nghề, học sinh phổ thông Bắc Ninh trong ngày hội tuyển dụng việc làm đầu năm, tháng 3/2026. Ảnh:
Hồng Chiêu
Trong lĩnh vực điện tử - ngành chiếm tới 2/3 nhu cầu tuyển dụng năm nay, mặt bằng thưởng nóng ngày càng nâng dần khiến cuộc đua trở nên sôi động. Kỳ tuyển dụng năm ngoái ghi nhận doanh nghiệp chi 7 triệu đồng trong ba tháng là mức cao nhất khiến nhiều công ty đau đầu. Nhưng năm nay, con số này đã trở nên phổ biến, thậm chí nhiều đơn vị tăng tiền lên 10-12 triệu đồng. Khoản thưởng cho người mới luôn được in đậm, nổi bật trên các tờ rơi.
Một doanh nghiệp điện tử có ít nhất bốn nhà máy tại các KCN Vân Trung, Quang Châu rao thưởng nội bộ và người mới lên đến 18 triệu đồng, áp dụng từ cuối tháng 2 đến hết tháng 3. Mức thưởng tại nhà máy Vân Trung, nơi đã vận hành ổn định cho công nhân mới là 10 triệu đồng, trong đó làm đủ 26 ngày công nhận 4 triệu đồng, đủ 52 ngày và 78 ngày lần lượt 3 triệu đồng. Tại công xưởng mới ở Quang Châu, tiền thưởng tháng đầu vượt lên 5 triệu, tháng kế tiếp 2 triệu và tháng thứ ba là 3 triệu đồng. Người giới thiệu nội bộ được hưởng 8 triệu đồng nếu ứng viên đưa đến làm đủ 104 ngày công. Nhưng lao động nghỉ việc giữa chừng, công ty lập tức dừng xét thưởng.
Cùng thời gian nhưng mức tiền cao hơn, Fushan Technology Việt Nam chi thưởng nhận việc cho lao động mới 11 triệu đồng, cộng chi phí đi lại 300.000- 700.000 đồng thanh toán sau tháng làm việc đầu tiên. Tờ rơi mô tả tuyển 5.000 công nhân chính thức với công việc sản xuất, lắp ráp điện thoại, loa thông minh, thiết bị điện tử viễn thông. Những điều kiện làm việc cơ bản như "làm ngồi, phòng thường" được in đậm, bôi đỏ để thu hút ứng viên.
Ông Kang, quản lý tuyển dụng của Công ty TNHH Fushan Technology Việt Nam, cho biết cho biết dự kiến cuối năm tổng nhân lực đạt khoảng 16.000 người. Công ty liên tục mở rộng sản xuất nên nhu cầu nhân lực tăng từ công nhân sản xuất tới chuyên môn kỹ thuật, quản lý chất lượng, quản lý sản xuất.
Tờ rơi tuyển dụng của các doanh nghiệp tại ngày hội việc làm đầu năm ở Bắc Ninh, tháng 3/2026. Ảnh:
Hồng Chiêu
Khi nguồn tuyển khan hiếm, doanh nghiệp điện tử không giới hạn nội bộ mà thiết kế thêm chính sách thưởng cho môi giới bên ngoài
. Cán bộ tuyển dụng một công ty điện tử ở Từ Sơn cho biết tiền thưởng cho môi giới diện này là 5 triệu đồng nếu ứng viên làm đủ bốn tháng. Tiền trả mỗi tháng lần lượt 1,5-1,5-1-1 triệu đồng. Riêng công nhân mới nhận 10 triệu đồng với thời gian tương ứng.
HR này cho biết ngay từ đầu xác định nguồn tuyển ở địa phương không đủ khi trong quý II cần tới 40.000 người. Các tổ tuyển dụng đi khắp miền Bắc, lên tận Điện Biên - nơi cách trụ sở hơn 500 km để tìm người nhưng không đủ.
"Tất cả vấn đề liên quan đến đời sống sinh hoạt của lao động công ty lo được hết. Chúng tôi chỉ cần người để vận hành nhà máy mới", anh nói.
Theo người tuyển dụng, xét mặt bằng chung các khu công nghiệp trong tỉnh, khoản thưởng gần như trở thành động lực để lao động đi tìm việc và các công ty thu hút được người, theo cách đôi bên cùng có lợi. Bởi số lao động chỉ có giới hạn, không cạnh tranh tiền thưởng thì không tìm được người. Việc chi thưởng cũng cho thấy doanh nghiệp có nguồn lực và sẵn sàng chi trả.
"HR các doanh nghiệp thường trao đổi và thống nhất mức thưởng trần - sàn phù hợp với từng giai đoạn", anh cho biết thêm. Số tiền vì thế không cố định mà tùy mùa cao điểm hay không. Tháng 3 được tính là cao điểm, song đỉnh điểm kéo dài từ tháng 5 đến cuối tháng 10 để chạy đơn hàng. Lúc này, khoản thưởng tuyển dụng có thể được đẩy lên mức mới.
"Tiền đổ vào tuyển dụng tăng lên đáng kể, chưa kể quảng cáo, chi phí liên quan nhân viên tuyển dụng. Nhưng doanh nghiệp vẫn phải gia nhập cuộc đua chi thưởng để tìm người", bà Thoa nói, song cũng nhấn mạnh tính đường dài thì doanh nghiệp vẫn phải tập trung vào các khoản phúc lợi.
Nữ giám đốc nhân sự Crystal Martin liệt kê các chế độ như đưa đón công nhân trong địa bàn Bắc Giang cũ bằng xe bus; môi trường làm việc không phải đi qua cửa từ; không làm ca quá 20h. Bà Thoa cho rằng qua rồi thời công nhân chỉ biết miệt mài tăng ca để có tiền lương đủ sống, trả khoản trọ, chi phí ăn uống, sinh hoạt. Đưa đi đón về bằng xe bus trong bán kính 60 km giúp họ đi làm đều đặn mà tối vẫn được về nhà thay vì về phòng trọ.
Cải thiện môi trường làm việc và khoản phúc lợi thường xuyên là cách giữ người, theo bà Thoa, nhưng chỉ dành cho những ai gắn bó đủ lâu dài. Bởi đặc thù công nhân ngành may sau nhiều năm có tay nghề thường nhận khoản thưởng năng suất, nâng thu nhập lên 15-20 triệu đồng. Công xưởng may vì thế có người làm việc 5-7 năm, thậm chí lâu hơn 10 năm.
"Công nhân phổ thông sẽ ngày càng khan hiếm, tuyển mới ngày càng cạnh tranh khốc liệt", bà Thoa dự báo. Chi thưởng nóng vì thế vẫn phải áp dụng nhưng không thể lâu dài vì tác động đến chi phí sản xuất và khó giữ người.
Hồng Chiêu - Việt An
