Thời Sự
Chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 3
📅 28/2/2026👁️ 17 lượt xem⏱️ 14 phút đọc
Từ tháng 3, nhiều quy định mới bắt đầu áp dụng như siết kiểm định khí thải ôtô, tăng mức xử phạt vi phạm dịch vụ thuê xe tự lái, cấp mã định danh bất động sản, xóa cư trú online...
Các chính sách này ảnh hưởng trực tiếp đến chủ phương tiện khi đăng kiểm xe, cá nhân kinh doanh dịch vụ cho thuê xe, người mua bán nhà đất, công dân thực hiện thủ tục cư trú và doanh nghiệp phát triển, cung cấp sản phẩm trí tuệ nhân tạo.
Siết kiểm định khí thải ôtô từ 1/3
Từ 1/3, ôtô đi đăng kiểm phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải theo lộ trình mới, với yêu cầu cao hơn trước, đặc biệt đối với xe chạy dầu. Xe không đạt mức khí thải tối thiểu theo quy định sẽ không được cấp giấy chứng nhận kiểm định.
Tiêu chuẩn khí thải được chia thành 5 mức, từ mức 1 đến mức 5; mức càng cao thì yêu cầu kiểm soát phát thải càng nghiêm ngặt. Theo lộ trình áp dụng trên toàn quốc, xe sản xuất trước năm 1999 phải đạt mức 1; xe sản xuất từ năm 1999 đến hết 2016 phải đạt mức 2; xe sản xuất từ năm 2017 đến hết 2021 phải đạt mức 3. Đối với xe sản xuất từ năm 2022, mức 4 áp dụng từ 1/3/2026 và mức 5 từ 1/1/2032.
Tại TP Hà Nội và TP HCM, yêu cầu được nâng cao sớm hơn. Từ 1/1/2027, xe sản xuất giai đoạn 2017-2021 lưu hành tại hai thành phố phải đạt mức 4. Từ 1/1/2028, xe sản xuất từ năm 2022 phải đạt mức 5. Đến 1/11/2029, tất cả ôtô lưu hành tại hai địa phương này phải đạt tối thiểu mức 2, không phân biệt năm sản xuất.
Cục Đăng kiểm Việt Nam khuyến cáo chủ xe cần bảo dưỡng định kỳ, kiểm tra hệ thống xử lý khí thải, thay dầu, lọc gió và sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn trước khi đăng kiểm. Xe đạt yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường dưới dạng điện tử.
Xe ở cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất ngày giáp Tết. Ảnh:
Thanh Tùng
Tăng mức phạt vi phạm cho thuê xe tự lái
Nghị định 336/2025 tăng và bổ sung mức phạt đối với các hành vi vi phạm trong kinh doanh cho thuê xe tự lái, siết trách nhiệm của bên cho thuê, từ 1/3.
Cá nhân không ký hợp đồng cho thuê xe với khách bị phạt 8-10 triệu đồng; tổ chức vi phạm bị phạt 16-20 triệu đồng. Đây là quy định mới so với trước, khi hành vi này chưa có chế tài xử phạt riêng.
Trường hợp ghi là hợp đồng tự lái nhưng lại bố trí lái xe cho khách có thể bị phạt tới 15 triệu đồng, do bị coi là biến tướng của hoạt động vận tải hành khách.
Nếu giao xe cho người không có giấy phép lái xe phù hợp, cá nhân bị phạt tới 30 triệu đồng và tổ chức bị phạt tới 60 triệu đồng. Quy định nhằm bảo đảm an toàn giao thông và buộc bên cho thuê kiểm tra đầy đủ điều kiện của người thuê trước khi bàn giao phương tiện.
Cấp mã định danh điện tử cho bất động sản
Từ 1/3, theo Nghị định 357/2026, mỗi căn nhà riêng lẻ, căn hộ chung cư và sản phẩm trong dự án bất động sản sẽ được cấp một mã định danh điện tử riêng.
Mã định danh là chuỗi ký tự gồm số và chữ, tối đa 40 ký tự, được cấp cho từng căn nhà hoặc từng sản phẩm trong công trình xây dựng. Việc định danh riêng nhằm tăng tính minh bạch, hỗ trợ quản lý giao dịch và hạn chế rủi ro pháp lý.
Cấu trúc mã gồm mã định danh thửa đất, mã thông tin dự án hoặc công trình, định danh địa điểm nếu có và loại hình sản phẩm bất động sản.
Hệ thống cơ sở dữ liệu nhà và thị trường bất động sản phải cập nhật đầy đủ thông tin dự án như tổng mức đầu tư, quy mô sử dụng đất, tiến độ thực hiện và các văn bản pháp lý liên quan. Đồng thời, cơ sở dữ liệu cũng ghi nhận giá mua bán theo m2, tổng giá trị giao dịch, số lượng tồn kho, dữ liệu công chứng và thông tin hợp đồng.
Mỗi hợp đồng mua bán, thuê hoặc chuyển nhượng sẽ gắn với mã định danh của bất động sản và mã của cá nhân, tổ chức tham gia giao dịch, kèm thời điểm ký kết và hình thức giao dịch.
Bất động sản khu Đông TP HCM, tháng 12/2025. Ảnh:
Quỳnh Trần
Xóa đăng ký thường trú, tạm trú thực hiện trực tuyến từ 15/3
Việc xóa đăng ký thường trú và tạm trú được thực hiện hoàn toàn bằng hình thức trực tuyến theo Nghị định 58/2026 từ 15/3.
Khi có quyết định hủy đăng ký thường trú, trong vòng một ngày cơ quan đăng ký cư trú phải xóa thông tin của công dân và cập nhật vào Cơ sở dữ liệu về cư trú, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Trong thời hạn 7 ngày kể từ khi phát sinh trường hợp phải xóa đăng ký thường trú, người thuộc diện bị xóa hoặc đại diện hộ gia đình phải làm thủ tục. Hồ sơ gồm tờ khai thay đổi thông tin cư trú và giấy tờ chứng minh thuộc trường hợp bị xóa.
Người dân nộp một bộ hồ sơ qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia VNelD. Thủ tục xóa đăng ký tạm trú cũng thực hiện theo cách tương tự. So với trước đây, người dân không còn nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan công an hoặc qua bưu chính công ích.
Nghiêm cấm dùng AI để giả mạo, mô phỏng người
Từ 1/3, Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực, áp dụng cơ chế quản lý hệ thống AI dựa trên mức độ rủi ro, gồm ba nhóm: cao, trung bình và thấp.
Hệ thống rủi ro cao là hệ thống có thể gây thiệt hại đáng kể đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc an ninh quốc gia. Với nhóm này, tổ chức phát triển và vận hành phải thực hiện đánh giá sự phù hợp, duy trì hồ sơ kỹ thuật, lưu nhật ký vận hành và bảo đảm khả năng can thiệp của con người trong quá trình hoạt động.
Luật đồng thời đặt ra yêu cầu minh bạch đối với nội dung do AI tạo ra. Tổ chức, cá nhân cung cấp âm thanh, hình ảnh, video được tạo bằng AI phải gắn nhãn hoặc có dấu hiệu nhận biết rõ ràng để người dùng phân biệt với nội dung thật.
Việc sử dụng AI để giả mạo, mô phỏng người hoặc sự kiện có thật nhằm lừa dối, thao túng nhận thức và hành vi một cách có chủ đích, có hệ thống bị nghiêm cấm.
Bên cạnh quy định quản lý, Luật khuyến khích phát triển công nghệ AI phù hợp điều kiện Việt Nam. Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo được rà soát, cập nhật định kỳ ít nhất ba năm một lần hoặc khi có biến động lớn về công nghệ, thị trường.
Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực AI được hưởng ưu đãi và hỗ trợ theo quy định về khoa học công nghệ, đầu tư, công nghiệp công nghệ số và chuyển đổi số; được tạo điều kiện tiếp cận hạ tầng, dữ liệu và môi trường thử nghiệm để nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm.
Nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ AI theo quy định của Luật đấu thầu và thành lập Quỹ Phát triển Trí tuệ nhân tạo Quốc gia nhằm huy động, điều phối nguồn lực cho nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI.
Doanh nghiệp thuộc Bộ Công an được sản xuất pháo hoa nổ
Theo Nghị định 58/2026, Chính phủ cho phép tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Công an được nghiên cứu, sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu và cung cấp pháo hoa nổ. Trước đây, hoạt động này chỉ do tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng thực hiện.
Thẩm quyền quyết định đơn vị được phép sản xuất pháo hoa nổ thuộc về Bộ trưởng Công an đối với doanh nghiệp thuộc Bộ Công an, tương tự thẩm quyền của Bộ trưởng Quốc phòng với doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng.
Trước đó, Bộ Quốc phòng giao một đơn vị là Nhà máy Z121 sản xuất pháo hoa. Việc chỉ có một đầu mối cung ứng được cho là chưa đáp ứng đủ nhu cầu của tổ chức và người dân, dẫn đến tình trạng khan hiếm cục bộ và phát sinh tăng giá trên thị trường.
Sơn Hà
Siết kiểm định khí thải ôtô từ 1/3
Từ 1/3, ôtô đi đăng kiểm phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải theo lộ trình mới, với yêu cầu cao hơn trước, đặc biệt đối với xe chạy dầu. Xe không đạt mức khí thải tối thiểu theo quy định sẽ không được cấp giấy chứng nhận kiểm định.
Tiêu chuẩn khí thải được chia thành 5 mức, từ mức 1 đến mức 5; mức càng cao thì yêu cầu kiểm soát phát thải càng nghiêm ngặt. Theo lộ trình áp dụng trên toàn quốc, xe sản xuất trước năm 1999 phải đạt mức 1; xe sản xuất từ năm 1999 đến hết 2016 phải đạt mức 2; xe sản xuất từ năm 2017 đến hết 2021 phải đạt mức 3. Đối với xe sản xuất từ năm 2022, mức 4 áp dụng từ 1/3/2026 và mức 5 từ 1/1/2032.
Tại TP Hà Nội và TP HCM, yêu cầu được nâng cao sớm hơn. Từ 1/1/2027, xe sản xuất giai đoạn 2017-2021 lưu hành tại hai thành phố phải đạt mức 4. Từ 1/1/2028, xe sản xuất từ năm 2022 phải đạt mức 5. Đến 1/11/2029, tất cả ôtô lưu hành tại hai địa phương này phải đạt tối thiểu mức 2, không phân biệt năm sản xuất.
Cục Đăng kiểm Việt Nam khuyến cáo chủ xe cần bảo dưỡng định kỳ, kiểm tra hệ thống xử lý khí thải, thay dầu, lọc gió và sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn trước khi đăng kiểm. Xe đạt yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường dưới dạng điện tử.
Xe ở cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất ngày giáp Tết. Ảnh:
Thanh Tùng
Tăng mức phạt vi phạm cho thuê xe tự lái
Nghị định 336/2025 tăng và bổ sung mức phạt đối với các hành vi vi phạm trong kinh doanh cho thuê xe tự lái, siết trách nhiệm của bên cho thuê, từ 1/3.
Cá nhân không ký hợp đồng cho thuê xe với khách bị phạt 8-10 triệu đồng; tổ chức vi phạm bị phạt 16-20 triệu đồng. Đây là quy định mới so với trước, khi hành vi này chưa có chế tài xử phạt riêng.
Trường hợp ghi là hợp đồng tự lái nhưng lại bố trí lái xe cho khách có thể bị phạt tới 15 triệu đồng, do bị coi là biến tướng của hoạt động vận tải hành khách.
Nếu giao xe cho người không có giấy phép lái xe phù hợp, cá nhân bị phạt tới 30 triệu đồng và tổ chức bị phạt tới 60 triệu đồng. Quy định nhằm bảo đảm an toàn giao thông và buộc bên cho thuê kiểm tra đầy đủ điều kiện của người thuê trước khi bàn giao phương tiện.
Cấp mã định danh điện tử cho bất động sản
Từ 1/3, theo Nghị định 357/2026, mỗi căn nhà riêng lẻ, căn hộ chung cư và sản phẩm trong dự án bất động sản sẽ được cấp một mã định danh điện tử riêng.
Mã định danh là chuỗi ký tự gồm số và chữ, tối đa 40 ký tự, được cấp cho từng căn nhà hoặc từng sản phẩm trong công trình xây dựng. Việc định danh riêng nhằm tăng tính minh bạch, hỗ trợ quản lý giao dịch và hạn chế rủi ro pháp lý.
Cấu trúc mã gồm mã định danh thửa đất, mã thông tin dự án hoặc công trình, định danh địa điểm nếu có và loại hình sản phẩm bất động sản.
Hệ thống cơ sở dữ liệu nhà và thị trường bất động sản phải cập nhật đầy đủ thông tin dự án như tổng mức đầu tư, quy mô sử dụng đất, tiến độ thực hiện và các văn bản pháp lý liên quan. Đồng thời, cơ sở dữ liệu cũng ghi nhận giá mua bán theo m2, tổng giá trị giao dịch, số lượng tồn kho, dữ liệu công chứng và thông tin hợp đồng.
Mỗi hợp đồng mua bán, thuê hoặc chuyển nhượng sẽ gắn với mã định danh của bất động sản và mã của cá nhân, tổ chức tham gia giao dịch, kèm thời điểm ký kết và hình thức giao dịch.
Bất động sản khu Đông TP HCM, tháng 12/2025. Ảnh:
Quỳnh Trần
Xóa đăng ký thường trú, tạm trú thực hiện trực tuyến từ 15/3
Việc xóa đăng ký thường trú và tạm trú được thực hiện hoàn toàn bằng hình thức trực tuyến theo Nghị định 58/2026 từ 15/3.
Khi có quyết định hủy đăng ký thường trú, trong vòng một ngày cơ quan đăng ký cư trú phải xóa thông tin của công dân và cập nhật vào Cơ sở dữ liệu về cư trú, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Trong thời hạn 7 ngày kể từ khi phát sinh trường hợp phải xóa đăng ký thường trú, người thuộc diện bị xóa hoặc đại diện hộ gia đình phải làm thủ tục. Hồ sơ gồm tờ khai thay đổi thông tin cư trú và giấy tờ chứng minh thuộc trường hợp bị xóa.
Người dân nộp một bộ hồ sơ qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia VNelD. Thủ tục xóa đăng ký tạm trú cũng thực hiện theo cách tương tự. So với trước đây, người dân không còn nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan công an hoặc qua bưu chính công ích.
Nghiêm cấm dùng AI để giả mạo, mô phỏng người
Từ 1/3, Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực, áp dụng cơ chế quản lý hệ thống AI dựa trên mức độ rủi ro, gồm ba nhóm: cao, trung bình và thấp.
Hệ thống rủi ro cao là hệ thống có thể gây thiệt hại đáng kể đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc an ninh quốc gia. Với nhóm này, tổ chức phát triển và vận hành phải thực hiện đánh giá sự phù hợp, duy trì hồ sơ kỹ thuật, lưu nhật ký vận hành và bảo đảm khả năng can thiệp của con người trong quá trình hoạt động.
Luật đồng thời đặt ra yêu cầu minh bạch đối với nội dung do AI tạo ra. Tổ chức, cá nhân cung cấp âm thanh, hình ảnh, video được tạo bằng AI phải gắn nhãn hoặc có dấu hiệu nhận biết rõ ràng để người dùng phân biệt với nội dung thật.
Việc sử dụng AI để giả mạo, mô phỏng người hoặc sự kiện có thật nhằm lừa dối, thao túng nhận thức và hành vi một cách có chủ đích, có hệ thống bị nghiêm cấm.
Bên cạnh quy định quản lý, Luật khuyến khích phát triển công nghệ AI phù hợp điều kiện Việt Nam. Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo được rà soát, cập nhật định kỳ ít nhất ba năm một lần hoặc khi có biến động lớn về công nghệ, thị trường.
Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực AI được hưởng ưu đãi và hỗ trợ theo quy định về khoa học công nghệ, đầu tư, công nghiệp công nghệ số và chuyển đổi số; được tạo điều kiện tiếp cận hạ tầng, dữ liệu và môi trường thử nghiệm để nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm.
Nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ AI theo quy định của Luật đấu thầu và thành lập Quỹ Phát triển Trí tuệ nhân tạo Quốc gia nhằm huy động, điều phối nguồn lực cho nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI.
Doanh nghiệp thuộc Bộ Công an được sản xuất pháo hoa nổ
Theo Nghị định 58/2026, Chính phủ cho phép tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Công an được nghiên cứu, sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu và cung cấp pháo hoa nổ. Trước đây, hoạt động này chỉ do tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng thực hiện.
Thẩm quyền quyết định đơn vị được phép sản xuất pháo hoa nổ thuộc về Bộ trưởng Công an đối với doanh nghiệp thuộc Bộ Công an, tương tự thẩm quyền của Bộ trưởng Quốc phòng với doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng.
Trước đó, Bộ Quốc phòng giao một đơn vị là Nhà máy Z121 sản xuất pháo hoa. Việc chỉ có một đầu mối cung ứng được cho là chưa đáp ứng đủ nhu cầu của tổ chức và người dân, dẫn đến tình trạng khan hiếm cục bộ và phát sinh tăng giá trên thị trường.
Sơn Hà
