Thế Giới
Vụ Mỹ đánh chìm chiến hạm Iran đẩy Ấn Độ vào thế khó
📅 7/3/2026👁️ 2 lượt xem⏱️ 12 phút đọc
Chiến hạm Iran bị đánh chìm ngay sau khi tham gia cuộc tập trận do Ấn Độ đăng cai khiến hình ảnh "người bảo vệ Ấn Độ Dương" của New Delhi phần nào sứt mẻ.
Trong cuộc diễn tập hồi cuối tháng 10/2025, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tới thăm các binh sĩ trên tàu sân bay INS Vikrant, tuyên bố "hải quân Ấn Độ là lực lượng bảo vệ Ấn Độ Dương". Ông khẳng định vùng biển này có tầm quan trọng rất lớn với Ấn Độ, bởi lưu lượng thương mại, dầu khí khổng lồ đi qua.
Đây là một trong những lý do Ấn Độ tổ chức cuộc diễn tập MILAN 2026 ngày 19-25/2, với sự tham gia của 42 tàu, 29 máy bay từ 72 nước, trong đó có Iran, Mỹ, Đức, UAE... nhằm thúc đẩy khả năng phối hợp trong tác chiến hàng hải, cũng như an ninh khu vực.
Nhưng chỉ một tuần sau khi cuộc diễn tập kết thúc, Ấn Độ đã không thể bảo vệ được một tàu chiến Iran được mời tới tham gia. Sau khi kết thúc diễn tập, tàu hộ vệ IRIS Dena của Iran rời cảng Ấn Độ về nước, mà không biết rằng đây là hành trình cuối cùng của nó.
Sáng 4/3, Dena bị tàu ngầm tấn công nhanh của Mỹ phóng ngư lôi đánh chìm ở vị trí cách miền nam Sri Lanka khoảng 81 km, khiến ít nhất 84 thủy thủ trên tàu thiệt mạng. Thảm kịch diễn ra ngay tại vùng biển vốn được coi là "sân sau" của hải quân Ấn Độ.
Iran đang phẫn nộ trước cuộc tấn công. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi mô tả tàu Dena là "khách của hải quân Ấn Độ" và chỉ trích tàu ngầm Mỹ đã "thực hiện hành động tàn bạo" đối với thủy thủ đoàn.
"Hãy nhớ lời tôi: Mỹ sẽ phải hối hận về tiền lệ mà họ đã tạo ra", ông Araghchi tuyên bố.
Khoảnh khắc ngư lôi Mỹ đánh chìm chiến hạm Iran
Khoảnh khắc tàu ngầm Mỹ phóng ngư lôi vào chiến hạm IRIS Dena của Iran ngoài khơi Sri Lanka sáng 4/3. Video:
Bộ Quốc phòng Mỹ
Giờ đây, tàu IRIS Dena đang nằm dưới đáy Ấn Độ Dương. Nhưng không chỉ là con tàu, hình ảnh "lực lượng bảo vệ tại Ấn Độ Dương" của New Delhi cũng phần nào đã chìm theo, các cựu quan chức hải quân Ấn Độ cùng giới phân tích cho hay. Vụ tấn công tàu Dena đã phơi bày những giới hạn về quyền lực và ảnh hưởng của Ấn Độ ngay tại "sân sau" của mình.
Ấn Độ Dương không còn an toàn
Phó Đô đốc Shekhar Sinha, cựu phó tham mưu trưởng hải quân Ấn Độ, cho biết Ấn Độ Dương, trung tâm an ninh chiến lược và năng lượng của quốc gia đông dân nhất thế giới, từng được coi là khu vực khá an toàn. Nhưng sau vụ tấn công tàu Dena, mọi chuyện đã thay đổi.
"Trận chiến đang diễn ra ở Trung Đông đã chạm tới ngưỡng cửa Ấn Độ. Điều này khiến New Delhi phải lo ngại," ông Sinha, người phục vụ trong hải quân Ấn Độ 4 thập kỷ, nói. "Sự tự do mà chúng ta từng tận hưởng ở Ấn Độ Dương dường như đã bị thu hẹp".
Vị trí tàu chiến Iran chìm ngoài khơi Sri Lanka. Đồ họa:
Anadolu
Hơn 24 giờ sau khi tàu Dena bị trúng ngư lôi, hải quân Ấn Độ mới ra tuyên bố chính thức. Họ cho biết đã nhận được tín hiệu cầu cứu từ tàu Iran và đã quyết định triển khai nguồn lực để hỗ trợ. Nhưng theo họ, hải quân Sri Lanka lúc đó đã tiếp quản và dẫn đầu nỗ lực cứu hộ.
Cả chính phủ và hải quân Ấn Độ đều không đưa ra bất kỳ lời chỉ trích nào đối với quyết định đánh chìm chiến hạm Iran của Mỹ. Thủ tướng Narendra Modi chỉ nói rằng Ấn Độ sẽ "tiếp tục ủng hộ mọi nỗ lực nhằm giải quyết xung đột một cách hòa bình".
Mallikarjun Kharge, chủ tịch đảng Quốc đại đối lập tại Ấn Độ, đã cáo buộc ông Modi "từ bỏ lợi ích chiến lược và quốc gia" khi không đứng ra bảo vệ những vị khách của đất nước mình.
Thế khó của Ấn Độ
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng cuộc tấn công đã đẩy Ấn Độ vào tình thế mắc kẹt giữa Iran với Mỹ, Israel và các quốc gia Vùng Vịnh. Ấn Độ vốn là đối tác thân thiết với tất cả các bên này trong những năm gần đây.
Chỉ hai ngày trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tập kích Iran, ông Modi tới thăm Israel và phát biểu trước quốc hội nước này. Ông ôm Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người đã gọi ông là "anh em".
Iran, dưới thời cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, cũng từng là bạn của Ấn Độ, khi New Delhi đã thực hiện các khoản đầu tư chiến lược, kinh doanh và nhân đạo vào quốc gia này. Tuy nhiên, ông Modi không đưa ra lời chia buồn công khai nào sau vụ ám sát ông Khamenei.
Trong bối cảnh đó, phản ứng của Ấn Độ đối với cuộc tấn công tàu Dena đã bị soi xét kỹ lưỡng. Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu Ấn Độ có biết trước về cuộc tấn công của Mỹ hay không, hay họ đã bị "qua mặt" bởi một tàu ngầm hạt nhân Mỹ ngay tại vùng biển vốn được coi là "sân sau" của mình.
Đô đốc Arun Prakash, cựu tham mưu trưởng hải quân Ấn Độ, nói với
Al Jazeera
rằng nếu New Delhi bị qua mặt, điều đó đáng lo ngại. "Nếu đây là hành động không báo trước, đó là mối quan ngại lớn đối với cái mà chúng ta gọi là đối tác chiến lược với Mỹ", ông nói.
Còn nếu Ấn Độ biết trước về các cuộc tấn công, họ sẽ bị nhiều bên coi là đang đứng về phía Mỹ và Israel trong cuộc chiến chống lại Iran, theo giới quan sát.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại Mumbai hôm 17/2. Ảnh:
AFP
Hệ quả tiềm tàng
Nhưng dù câu trả lời là gì, C Uday Bhaskar, sĩ quan hải quân về hưu và hiện là giám đốc Hiệp hội Nghiên cứu Chính sách tại New Delhi, cho rằng việc Mỹ đánh chìm chiến hạm Iran đã làm sứt mẻ hình ảnh của Ấn Độ, gây suy yếu uy tín của New Delhi trong việc đảm bảo an ninh cho khu vực Ấn Độ Dương.
Srinath Raghavan, nhà sử học quân sự và phân tích chiến lược Ấn Độ, nhận xét sự việc còn phơi bày những "giới hạn rõ rệt" về khả năng quản lý và kiểm soát hậu quả của Ấn Độ giữa xung đột.
Ông thêm rằng New Delhi cũng tự định vị họ đứng về phía Mỹ và Israel thông qua hành động thăm Israel ngay trước cuộc chiến và không lên án xung đột.
"Tất cả những điều này làm giảm uy tín cường quốc khu vực của Ấn Độ và sẽ gây ra những hậu quả ngắn hạn cũng như dài hạn đối với các lợi ích của New Delhi tại Trung Đông", Raghavan nói.
Thanh Tâm
(Theo
Al Jazeera, NY Times, AFP
)
Đây là một trong những lý do Ấn Độ tổ chức cuộc diễn tập MILAN 2026 ngày 19-25/2, với sự tham gia của 42 tàu, 29 máy bay từ 72 nước, trong đó có Iran, Mỹ, Đức, UAE... nhằm thúc đẩy khả năng phối hợp trong tác chiến hàng hải, cũng như an ninh khu vực.
Nhưng chỉ một tuần sau khi cuộc diễn tập kết thúc, Ấn Độ đã không thể bảo vệ được một tàu chiến Iran được mời tới tham gia. Sau khi kết thúc diễn tập, tàu hộ vệ IRIS Dena của Iran rời cảng Ấn Độ về nước, mà không biết rằng đây là hành trình cuối cùng của nó.
Sáng 4/3, Dena bị tàu ngầm tấn công nhanh của Mỹ phóng ngư lôi đánh chìm ở vị trí cách miền nam Sri Lanka khoảng 81 km, khiến ít nhất 84 thủy thủ trên tàu thiệt mạng. Thảm kịch diễn ra ngay tại vùng biển vốn được coi là "sân sau" của hải quân Ấn Độ.
Iran đang phẫn nộ trước cuộc tấn công. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi mô tả tàu Dena là "khách của hải quân Ấn Độ" và chỉ trích tàu ngầm Mỹ đã "thực hiện hành động tàn bạo" đối với thủy thủ đoàn.
"Hãy nhớ lời tôi: Mỹ sẽ phải hối hận về tiền lệ mà họ đã tạo ra", ông Araghchi tuyên bố.
Khoảnh khắc ngư lôi Mỹ đánh chìm chiến hạm Iran
Khoảnh khắc tàu ngầm Mỹ phóng ngư lôi vào chiến hạm IRIS Dena của Iran ngoài khơi Sri Lanka sáng 4/3. Video:
Bộ Quốc phòng Mỹ
Giờ đây, tàu IRIS Dena đang nằm dưới đáy Ấn Độ Dương. Nhưng không chỉ là con tàu, hình ảnh "lực lượng bảo vệ tại Ấn Độ Dương" của New Delhi cũng phần nào đã chìm theo, các cựu quan chức hải quân Ấn Độ cùng giới phân tích cho hay. Vụ tấn công tàu Dena đã phơi bày những giới hạn về quyền lực và ảnh hưởng của Ấn Độ ngay tại "sân sau" của mình.
Ấn Độ Dương không còn an toàn
Phó Đô đốc Shekhar Sinha, cựu phó tham mưu trưởng hải quân Ấn Độ, cho biết Ấn Độ Dương, trung tâm an ninh chiến lược và năng lượng của quốc gia đông dân nhất thế giới, từng được coi là khu vực khá an toàn. Nhưng sau vụ tấn công tàu Dena, mọi chuyện đã thay đổi.
"Trận chiến đang diễn ra ở Trung Đông đã chạm tới ngưỡng cửa Ấn Độ. Điều này khiến New Delhi phải lo ngại," ông Sinha, người phục vụ trong hải quân Ấn Độ 4 thập kỷ, nói. "Sự tự do mà chúng ta từng tận hưởng ở Ấn Độ Dương dường như đã bị thu hẹp".
Vị trí tàu chiến Iran chìm ngoài khơi Sri Lanka. Đồ họa:
Anadolu
Hơn 24 giờ sau khi tàu Dena bị trúng ngư lôi, hải quân Ấn Độ mới ra tuyên bố chính thức. Họ cho biết đã nhận được tín hiệu cầu cứu từ tàu Iran và đã quyết định triển khai nguồn lực để hỗ trợ. Nhưng theo họ, hải quân Sri Lanka lúc đó đã tiếp quản và dẫn đầu nỗ lực cứu hộ.
Cả chính phủ và hải quân Ấn Độ đều không đưa ra bất kỳ lời chỉ trích nào đối với quyết định đánh chìm chiến hạm Iran của Mỹ. Thủ tướng Narendra Modi chỉ nói rằng Ấn Độ sẽ "tiếp tục ủng hộ mọi nỗ lực nhằm giải quyết xung đột một cách hòa bình".
Mallikarjun Kharge, chủ tịch đảng Quốc đại đối lập tại Ấn Độ, đã cáo buộc ông Modi "từ bỏ lợi ích chiến lược và quốc gia" khi không đứng ra bảo vệ những vị khách của đất nước mình.
Thế khó của Ấn Độ
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng cuộc tấn công đã đẩy Ấn Độ vào tình thế mắc kẹt giữa Iran với Mỹ, Israel và các quốc gia Vùng Vịnh. Ấn Độ vốn là đối tác thân thiết với tất cả các bên này trong những năm gần đây.
Chỉ hai ngày trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tập kích Iran, ông Modi tới thăm Israel và phát biểu trước quốc hội nước này. Ông ôm Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người đã gọi ông là "anh em".
Iran, dưới thời cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, cũng từng là bạn của Ấn Độ, khi New Delhi đã thực hiện các khoản đầu tư chiến lược, kinh doanh và nhân đạo vào quốc gia này. Tuy nhiên, ông Modi không đưa ra lời chia buồn công khai nào sau vụ ám sát ông Khamenei.
Trong bối cảnh đó, phản ứng của Ấn Độ đối với cuộc tấn công tàu Dena đã bị soi xét kỹ lưỡng. Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu Ấn Độ có biết trước về cuộc tấn công của Mỹ hay không, hay họ đã bị "qua mặt" bởi một tàu ngầm hạt nhân Mỹ ngay tại vùng biển vốn được coi là "sân sau" của mình.
Đô đốc Arun Prakash, cựu tham mưu trưởng hải quân Ấn Độ, nói với
Al Jazeera
rằng nếu New Delhi bị qua mặt, điều đó đáng lo ngại. "Nếu đây là hành động không báo trước, đó là mối quan ngại lớn đối với cái mà chúng ta gọi là đối tác chiến lược với Mỹ", ông nói.
Còn nếu Ấn Độ biết trước về các cuộc tấn công, họ sẽ bị nhiều bên coi là đang đứng về phía Mỹ và Israel trong cuộc chiến chống lại Iran, theo giới quan sát.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại Mumbai hôm 17/2. Ảnh:
AFP
Hệ quả tiềm tàng
Nhưng dù câu trả lời là gì, C Uday Bhaskar, sĩ quan hải quân về hưu và hiện là giám đốc Hiệp hội Nghiên cứu Chính sách tại New Delhi, cho rằng việc Mỹ đánh chìm chiến hạm Iran đã làm sứt mẻ hình ảnh của Ấn Độ, gây suy yếu uy tín của New Delhi trong việc đảm bảo an ninh cho khu vực Ấn Độ Dương.
Srinath Raghavan, nhà sử học quân sự và phân tích chiến lược Ấn Độ, nhận xét sự việc còn phơi bày những "giới hạn rõ rệt" về khả năng quản lý và kiểm soát hậu quả của Ấn Độ giữa xung đột.
Ông thêm rằng New Delhi cũng tự định vị họ đứng về phía Mỹ và Israel thông qua hành động thăm Israel ngay trước cuộc chiến và không lên án xung đột.
"Tất cả những điều này làm giảm uy tín cường quốc khu vực của Ấn Độ và sẽ gây ra những hậu quả ngắn hạn cũng như dài hạn đối với các lợi ích của New Delhi tại Trung Đông", Raghavan nói.
Thanh Tâm
(Theo
Al Jazeera, NY Times, AFP
)
