Thế Giới
Thái Lan - từ 'con hổ' đến 'bệnh phu châu Á'
📅 9/2/2026👁️ 2 lượt xem⏱️ 15 phút đọc
Từ vị thế "mãnh hổ" của khu vực, Thái Lan đang rơi vào khủng hoảng sâu rộng khi các trụ cột kinh tế như sản xuất, du lịch suy yếu nghiêm trọng.
Giống như hàng triệu người Thái Lan khác, Tipvimol Wanitthaphan, 56 tuổi, quyết định đến thủ đô Bangkok để tìm kiếm cơ hội việc làm tốt hơn để nuôi sống gia đình. Trong gần 4 năm qua, bà đã xoay xở được nhờ vận hành nhà hàng nhỏ mang tên Delidelo Cafe phục vụ giới văn phòng.
Nhưng doanh thu nhà hàng những tháng gần đây đã giảm 2/3, khi tình trạng suy thoái kinh tế khiến khách hàng phải thắt lưng buộc bụng. Đối mặt với khoản lỗ ngày càng tăng, Wanitthaphan dự định đóng cửa hàng khi hợp đồng thuê nhà hết hạn vào tháng 4.
Một khu chợ ở thành phố Mae Sot, tỉnh Tak, Thái Lan, hồi năm 2025. Ảnh:
Reuters
"Hiện tại, rất nhiều nhân viên văn phòng mất việc nên sức mua thấp đi", bà nói, thêm rằng bản thân bà cũng đang phải gánh một khoản vay mua xe chưa trả xong.
Với những cử tri như Tipvimol, tình trạng kinh tế trì trệ là vấn đề khiến họ quan tâm hơn cả khi đi bỏ phiếu trong cuộc tổng tuyển cử hôm 8/2. Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cùng các ứng viên khác đều tìm cách thuyết phục cử tri bằng cam kết khôi phục ổn định kinh tế và chính trị cho quốc gia.
Thái Lan, nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á, đã mắc kẹt ở mức tăng trưởng khoảng 2% trong suốt 5 năm qua, khi các động lực tăng trưởng then chốt như tiêu dùng, sản xuất và du lịch đều sụt giảm.
Mức tăng trưởng cao tới 13% vào năm 1988, thời điểm Thái Lan được ca ngợi là "mãnh hổ châu Á", giờ đây chỉ còn là ký ức xa vời do tình trạng dân số già hóa và suy giảm nhanh.
Theo Burin Adulwattana, chuyên gia phân tích tại Ngân hàng Kasikorn, từ chỗ được mệnh danh là nền kinh tế có khả năng chống chọi với mọi cuộc khủng hoảng, "chỉ sau 10 năm, Thái Lan đã trở thành 'bệnh phu ốm yếu' của châu Á".
"Điều này thực sự đáng báo động", ông nói.
Mọi chuyện càng trở nên tồi tệ hơn do bất ổn chính trị kéo dài do các cuộc đảo chính quân sự và việc thay đổi lãnh đạo thường xuyên vì những bất đồng giữa các đảng phái. Phe quân đội và bảo hoàng đang rơi vào thế đối đầu với các đảng phái theo xu hướng cải cách, khiến họ dù thắng trong hai cuộc bầu cử gần nhất vẫn không thể thành lập được liên minh nắm quyền. Chỉ trong vài năm qua, Thái Lan đã thay đến ba thủ tướng.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Tiếp thị Du lịch Thái Lan Kitti Pornsiwakit, biến động chính trị đã gây ảnh hưởng nặng nề đến các dự án và ngân sách dành cho du lịch. Ông cho hay nếu chính phủ "giành lại được uy tín và trở nên ổn định hơn", ngành du lịch mới có thể quay về thời kỳ hoàng kim.
"Mọi thứ đang đổ vỡ. Chúng ta không có động lực tăng trưởng mới. Đây không còn là chuyện nhu cầu trồi sụt theo chu kỳ nữa, mà là một vấn đề nghiêm trọng, đòi hỏi phải thay đổi và cải cách thực sự về mặt cơ cấu", Pipat Luengnaruemitchai, chuyên gia kinh tế tại Công ty Chứng khoán Kiatnakin Phatra, cảnh báo.
Những dấu hiệu bất ổn kinh tế đang ngày càng rõ rệt. Do lo ngại nợ xấu, các ngân hàng đang hạn chế cho vay, thị trường bất động sản rơi vào tình trạng trì trệ nhất trong ba thập kỷ và nền kinh tế rơi vào tình trạng thiểu phát năm ngoái, cho thấy sức mua rất yếu. Chính phủ dự báo tăng trưởng năm nay đạt 2%, nhưng IMF tính toán chỉ ở mức 1,6%, thấp nhất trong số các nền kinh tế lớn tại Đông Nam Á.
"Chúng tôi đang vô cùng lo ngại về một cuộc suy thoái kinh tế", Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan Kriengkrai Thiennukul phát biểu hồi tháng trước. Theo ông, áp lực từ mức thuế 19% từ Mỹ và việc đồng baht tăng giá so với USD sẽ gây tổn hại trực tiếp đến các ngành xuất khẩu chủ lực của đất nước.
"Chính phủ mới phải nỗ lực rất lớn để chuyển đổi các ngành công nghiệp cũ sang ngành mới", ông nói thêm.
Ngành sản xuất đã suy giảm suốt nhiều năm qua do nhu cầu trong nước yếu, hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn ngập thị trường và cạnh tranh gay gắt từ các trung tâm sản xuất mới nổi.
Người dân ngồi bên một đài phun nước ở thủ đô Bangkok, Thái Lan hôm 16/1. Ảnh:
AFP
Điều này cũng gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành ôtô một thời hùng mạnh của đất nước. Thái Lan từng là trung tâm sản xuất xe hơi tại khu vực, nhưng những năm gần đây, Nissan, Honda, Suzuki và hàng loạt hãng ôtô lớn khác đã phải đóng cửa nhà máy hoặc cắt giảm sản lượng.
Yupin Boonsirichan, Chủ tịch Nhóm Công nghiệp Ôtô thuộc Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, nhấn mạnh đà sụt giảm đáng kể của ngành xe hơi đã tác động tiêu cực đến thị trường việc làm và sản lượng công nghiệp.
"Sản lượng xe, doanh số bán hàng trong nước và công suất hoạt động của nhà máy đều giảm so với giai đoạn trước đại dịch và thời kỳ đỉnh cao", bà nói, đồng thời kêu gọi chính phủ có các biện pháp khuyến khích để kích cầu nội địa và thu hút đầu tư.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng Thái Lan cần dỡ bỏ những chính sách bảo hộ, nới lỏng hạn chế đối với đầu tư nước ngoài và cải thiện cơ sở hạ tầng để tận dụng các lĩnh vực tăng trưởng tiềm năng như trung tâm dữ liệu, sản xuất giá trị cao, dược phẩm hay công nghệ sinh học.
Tuy nhiên, nhiệm vụ cấp bách hơn lúc này là vực dậy sức mua của người tiêu dùng. Tỷ lệ nợ hộ gia đình trên GDP đã xấp xỉ 90%, thuộc hàng cao nhất châu Á, trong khi tiền lương vẫn giậm chân tại chỗ. Bên cạnh đó, dân số Thái Lan đã sụt giảm 4 năm liên tiếp, với tỷ lệ sinh rơi xuống mức thấp nhất 75 năm vào năm 2025.
Nhiều người dân đang phải thắt chặt chi tiêu tối đa và cắt giảm những khoản không thiết yếu. "Khách của tôi cứ thưa dần", Tewanaree Sawangnate, 45 tuổi, chủ một tiệm làm tóc ở Bangkok, nói.
Bản thân bà cũng đang cố gắng tiết kiệm nhiều hơn. "Tôi bớt mua đồ cho bản thân và tập trung mua sắm cho con cái", Sawangnate cho biết thêm.
Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul khi nhậm chức ngày 7/9/2025. Ảnh:
AFP
Chuyên gia Burin từ Ngân hàng Kasikorn đánh giá nền kinh tế Thái Lan "chưa đến mức phải nằm phòng hồi sức cấp cứu", nhưng "nếu chính phủ không giải quyết các thách thức mang tính cơ cấu hiện nay, tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn rất nhiều".
Mặt khác, du lịch, một động lực kinh tế quan trọng khác, đang chững lại, gây tác động dây chuyền đến bán lẻ, nông nghiệp và xây dựng khách sạn. Thái Lan đón 32,9 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025, giảm 7% so với năm trước và vẫn thấp hơn mức đỉnh 40 triệu lượt vào năm 2019 trước đại dịch.
Ngành này còn đang đối mặt áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nước khác trong khu vực cũng như những lo ngại về an toàn sau vụ một diễn viên Trung Quốc bị đường dây lừa đảo trực tuyến bắt cóc tại Thái Lan và bán sang Myanmar hồi năm ngoái.
Không khí ảm đạm bao trùm khắp Bangkok, nơi các nhà hàng vắng bóng người, khách sạn hiếm khi đầy phòng và những nhà bán lẻ đang chật vật duy trì hoạt động. Tại đường Banthat Thong, nơi từng là phố ẩm thực thu hút du khách, nhiều quán ăn không còn lựa chọn nào khác ngoài đóng cửa.
Tại nhà hàng Delidelo Cafe ở phía bắc thủ đô, bà Tipvimol bắt đầu cắt giảm chi tiêu cá nhân và phải nhờ con gái trả giúp khoản vay mua xe. "Tôi đã ngừng đi ăn tiệm hay tụ tập bạn bè. Nếu ra ngoài, sẽ tốn rất nhiều tiền", bà nói.
Kết quả sơ bộ cuộc tổng tuyển cử do Ủy ban Bầu cử Thái Lan công bố đêm 8/2 cho thấy đảng Bhumjaithai của Thủ tướng Anutin giành chiến thắng với khoảng 192 ghế trong 500 ghế tại Hạ viện.
Đây được mô tả là "cuộc trỗi dậy ngoạn mục" của ông Anutin, khi Bhumjaithai chỉ về thứ ba ở kỳ tổng tuyển cử trước. Kết quả tổng tuyển cử lần này mở ra triển vọng hình thành liên minh cầm quyền ổn định hơn, giúp Thái Lan có chính phủ đủ quyền lực để điều hành hiệu quả, qua đó chấm dứt giai đoạn bất ổn chính trị kéo dài theo nhà khoa học chính trị Napon Jatusripitak, thuộc Viện Nghiên cứu Tương lai Thái Lan.
Vũ Hoàng
(Theo
FT, AFP, Reuters
)
Nhưng doanh thu nhà hàng những tháng gần đây đã giảm 2/3, khi tình trạng suy thoái kinh tế khiến khách hàng phải thắt lưng buộc bụng. Đối mặt với khoản lỗ ngày càng tăng, Wanitthaphan dự định đóng cửa hàng khi hợp đồng thuê nhà hết hạn vào tháng 4.
Một khu chợ ở thành phố Mae Sot, tỉnh Tak, Thái Lan, hồi năm 2025. Ảnh:
Reuters
"Hiện tại, rất nhiều nhân viên văn phòng mất việc nên sức mua thấp đi", bà nói, thêm rằng bản thân bà cũng đang phải gánh một khoản vay mua xe chưa trả xong.
Với những cử tri như Tipvimol, tình trạng kinh tế trì trệ là vấn đề khiến họ quan tâm hơn cả khi đi bỏ phiếu trong cuộc tổng tuyển cử hôm 8/2. Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cùng các ứng viên khác đều tìm cách thuyết phục cử tri bằng cam kết khôi phục ổn định kinh tế và chính trị cho quốc gia.
Thái Lan, nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á, đã mắc kẹt ở mức tăng trưởng khoảng 2% trong suốt 5 năm qua, khi các động lực tăng trưởng then chốt như tiêu dùng, sản xuất và du lịch đều sụt giảm.
Mức tăng trưởng cao tới 13% vào năm 1988, thời điểm Thái Lan được ca ngợi là "mãnh hổ châu Á", giờ đây chỉ còn là ký ức xa vời do tình trạng dân số già hóa và suy giảm nhanh.
Theo Burin Adulwattana, chuyên gia phân tích tại Ngân hàng Kasikorn, từ chỗ được mệnh danh là nền kinh tế có khả năng chống chọi với mọi cuộc khủng hoảng, "chỉ sau 10 năm, Thái Lan đã trở thành 'bệnh phu ốm yếu' của châu Á".
"Điều này thực sự đáng báo động", ông nói.
Mọi chuyện càng trở nên tồi tệ hơn do bất ổn chính trị kéo dài do các cuộc đảo chính quân sự và việc thay đổi lãnh đạo thường xuyên vì những bất đồng giữa các đảng phái. Phe quân đội và bảo hoàng đang rơi vào thế đối đầu với các đảng phái theo xu hướng cải cách, khiến họ dù thắng trong hai cuộc bầu cử gần nhất vẫn không thể thành lập được liên minh nắm quyền. Chỉ trong vài năm qua, Thái Lan đã thay đến ba thủ tướng.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Tiếp thị Du lịch Thái Lan Kitti Pornsiwakit, biến động chính trị đã gây ảnh hưởng nặng nề đến các dự án và ngân sách dành cho du lịch. Ông cho hay nếu chính phủ "giành lại được uy tín và trở nên ổn định hơn", ngành du lịch mới có thể quay về thời kỳ hoàng kim.
"Mọi thứ đang đổ vỡ. Chúng ta không có động lực tăng trưởng mới. Đây không còn là chuyện nhu cầu trồi sụt theo chu kỳ nữa, mà là một vấn đề nghiêm trọng, đòi hỏi phải thay đổi và cải cách thực sự về mặt cơ cấu", Pipat Luengnaruemitchai, chuyên gia kinh tế tại Công ty Chứng khoán Kiatnakin Phatra, cảnh báo.
Những dấu hiệu bất ổn kinh tế đang ngày càng rõ rệt. Do lo ngại nợ xấu, các ngân hàng đang hạn chế cho vay, thị trường bất động sản rơi vào tình trạng trì trệ nhất trong ba thập kỷ và nền kinh tế rơi vào tình trạng thiểu phát năm ngoái, cho thấy sức mua rất yếu. Chính phủ dự báo tăng trưởng năm nay đạt 2%, nhưng IMF tính toán chỉ ở mức 1,6%, thấp nhất trong số các nền kinh tế lớn tại Đông Nam Á.
"Chúng tôi đang vô cùng lo ngại về một cuộc suy thoái kinh tế", Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan Kriengkrai Thiennukul phát biểu hồi tháng trước. Theo ông, áp lực từ mức thuế 19% từ Mỹ và việc đồng baht tăng giá so với USD sẽ gây tổn hại trực tiếp đến các ngành xuất khẩu chủ lực của đất nước.
"Chính phủ mới phải nỗ lực rất lớn để chuyển đổi các ngành công nghiệp cũ sang ngành mới", ông nói thêm.
Ngành sản xuất đã suy giảm suốt nhiều năm qua do nhu cầu trong nước yếu, hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn ngập thị trường và cạnh tranh gay gắt từ các trung tâm sản xuất mới nổi.
Người dân ngồi bên một đài phun nước ở thủ đô Bangkok, Thái Lan hôm 16/1. Ảnh:
AFP
Điều này cũng gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành ôtô một thời hùng mạnh của đất nước. Thái Lan từng là trung tâm sản xuất xe hơi tại khu vực, nhưng những năm gần đây, Nissan, Honda, Suzuki và hàng loạt hãng ôtô lớn khác đã phải đóng cửa nhà máy hoặc cắt giảm sản lượng.
Yupin Boonsirichan, Chủ tịch Nhóm Công nghiệp Ôtô thuộc Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, nhấn mạnh đà sụt giảm đáng kể của ngành xe hơi đã tác động tiêu cực đến thị trường việc làm và sản lượng công nghiệp.
"Sản lượng xe, doanh số bán hàng trong nước và công suất hoạt động của nhà máy đều giảm so với giai đoạn trước đại dịch và thời kỳ đỉnh cao", bà nói, đồng thời kêu gọi chính phủ có các biện pháp khuyến khích để kích cầu nội địa và thu hút đầu tư.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng Thái Lan cần dỡ bỏ những chính sách bảo hộ, nới lỏng hạn chế đối với đầu tư nước ngoài và cải thiện cơ sở hạ tầng để tận dụng các lĩnh vực tăng trưởng tiềm năng như trung tâm dữ liệu, sản xuất giá trị cao, dược phẩm hay công nghệ sinh học.
Tuy nhiên, nhiệm vụ cấp bách hơn lúc này là vực dậy sức mua của người tiêu dùng. Tỷ lệ nợ hộ gia đình trên GDP đã xấp xỉ 90%, thuộc hàng cao nhất châu Á, trong khi tiền lương vẫn giậm chân tại chỗ. Bên cạnh đó, dân số Thái Lan đã sụt giảm 4 năm liên tiếp, với tỷ lệ sinh rơi xuống mức thấp nhất 75 năm vào năm 2025.
Nhiều người dân đang phải thắt chặt chi tiêu tối đa và cắt giảm những khoản không thiết yếu. "Khách của tôi cứ thưa dần", Tewanaree Sawangnate, 45 tuổi, chủ một tiệm làm tóc ở Bangkok, nói.
Bản thân bà cũng đang cố gắng tiết kiệm nhiều hơn. "Tôi bớt mua đồ cho bản thân và tập trung mua sắm cho con cái", Sawangnate cho biết thêm.
Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul khi nhậm chức ngày 7/9/2025. Ảnh:
AFP
Chuyên gia Burin từ Ngân hàng Kasikorn đánh giá nền kinh tế Thái Lan "chưa đến mức phải nằm phòng hồi sức cấp cứu", nhưng "nếu chính phủ không giải quyết các thách thức mang tính cơ cấu hiện nay, tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn rất nhiều".
Mặt khác, du lịch, một động lực kinh tế quan trọng khác, đang chững lại, gây tác động dây chuyền đến bán lẻ, nông nghiệp và xây dựng khách sạn. Thái Lan đón 32,9 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025, giảm 7% so với năm trước và vẫn thấp hơn mức đỉnh 40 triệu lượt vào năm 2019 trước đại dịch.
Ngành này còn đang đối mặt áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nước khác trong khu vực cũng như những lo ngại về an toàn sau vụ một diễn viên Trung Quốc bị đường dây lừa đảo trực tuyến bắt cóc tại Thái Lan và bán sang Myanmar hồi năm ngoái.
Không khí ảm đạm bao trùm khắp Bangkok, nơi các nhà hàng vắng bóng người, khách sạn hiếm khi đầy phòng và những nhà bán lẻ đang chật vật duy trì hoạt động. Tại đường Banthat Thong, nơi từng là phố ẩm thực thu hút du khách, nhiều quán ăn không còn lựa chọn nào khác ngoài đóng cửa.
Tại nhà hàng Delidelo Cafe ở phía bắc thủ đô, bà Tipvimol bắt đầu cắt giảm chi tiêu cá nhân và phải nhờ con gái trả giúp khoản vay mua xe. "Tôi đã ngừng đi ăn tiệm hay tụ tập bạn bè. Nếu ra ngoài, sẽ tốn rất nhiều tiền", bà nói.
Kết quả sơ bộ cuộc tổng tuyển cử do Ủy ban Bầu cử Thái Lan công bố đêm 8/2 cho thấy đảng Bhumjaithai của Thủ tướng Anutin giành chiến thắng với khoảng 192 ghế trong 500 ghế tại Hạ viện.
Đây được mô tả là "cuộc trỗi dậy ngoạn mục" của ông Anutin, khi Bhumjaithai chỉ về thứ ba ở kỳ tổng tuyển cử trước. Kết quả tổng tuyển cử lần này mở ra triển vọng hình thành liên minh cầm quyền ổn định hơn, giúp Thái Lan có chính phủ đủ quyền lực để điều hành hiệu quả, qua đó chấm dứt giai đoạn bất ổn chính trị kéo dài theo nhà khoa học chính trị Napon Jatusripitak, thuộc Viện Nghiên cứu Tương lai Thái Lan.
Vũ Hoàng
(Theo
FT, AFP, Reuters
)
