Kinh Tế
'Startup Việt cần thị trường thử nghiệm, không chỉ vốn'
📅 15/1/2026👁️ 1 lượt xem⏱️ 8 phút đọc
Cục trưởng Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ cho rằng startup không chỉ cần vốn, mà còn cần môi trường thử nghiệm, được hỗ trợ bởi các doanh nghiệp lớn.
Chia sẻ tại ngày hội đổi mới sáng tạo chiều 15/1, ông Hoàng Ngọc Nhân, Cục trưởng Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), nhấn mạnh tầm quan trọng về cơ hội thử nghiệm với giới startup Việt, tức là có được khách hàng đầu tiên đồng hành.
Theo ông Nhân, giải pháp đổi mới sáng tạo chỉ thực sự hiệu quả khi xuất phát từ nhu cầu thực tiễn. Nhiều startup Việt Nam có công nghệ tốt, nhưng gặp khó vì thiếu môi trường để thử nghiệm trong điều kiện vận hành thực tế. Trong khi đó, không ít doanh nghiệp lớn có nhu cầu đổi mới rất rõ ràng, lại khó tìm được những giải pháp linh hoạt.
Một sản phẩm được trưng bày tại Ngày hội Khoa học và Công nghệ 2025, tháng 5/2025. Ảnh:
Giang Huy
Nhận định về quan hệ giữa hai thành phần nói trên, Cục trưởng cho rằng vai trò của doanh nghiệp lớn trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo không chỉ là bên mua giải pháp. Họ có thể là nơi giúp kiểm chứng và hoàn thiện các ý tưởng mới của giới startup. Để làm được điều này, ông Nhân khuyến nghị doanh nghiệp sẵn lòng chia sẻ bài toán của họ trong các khâu điều hành, quản trị dữ liệu, trải nghiệm khách hàng, tạo điều kiện cho startup thử nghiệm trong phạm vi kiểm soát.
Quan trọng hơn, họ cần sẵn sàng tiếp tục tạo cơ hội cho startup nếu giải pháp đó chứng minh được tính hiệu quả.
Từ góc độ quản lý, ông Nhân nhìn nhận chính sách hỗ trợ startup thường nhắc nhiều đến vốn, nhưng cơ hội thử nghiệm cho họ cũng rất quan trọng. "Muốn startup Việt vươn ra thế giới, chúng ta cần hình thành một thị trường sân nhà đủ cởi mở để họ lớn", Cục trưởng nhận định. "Sân nhà" ở đây không mang tính bảo hộ, mà là tạo một môi trường minh bạch, sẵn sàng tiếp nhận các giải pháp mới.
Khi startup đủ lớn, Việt Nam chủ động mở cửa cho họ thử nghiệm và triển khai. Khi ấy, doanh nghiệp đồng hành giai đoạn đầu cũng được hưởng lợi từ những giải pháp phù hợp.
Ông Hoàng Minh Hùng, Tổng giám đốc Tasco, cho biết các đơn vị trong hệ sinh thái của họ đã chủ động công bố hơn 30 bài toán từ thực tế vận hành, nhằm thu hút giải pháp công nghệ từ giới startup.
Đại diện cho "bệ đỡ" startup, ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), gợi ý lớp doanh nghiệp công nghệ non trẻ cần "tận dụng" các mối quan hệ trong hệ sinh thái, gồm doanh nghiệp lớn, viện trường, và cả Nhà nước.
Ví dụ với viện trường, các giảng viên, nhà nghiên cứu có thể đóng vai mentor (người cố vấn), gợi ý cách thức tối ưu giải pháp công nghệ, hoặc tận dụng uy tín sẵn có của họ bảo chứng cho sản phẩm mới của startup. "Bản chất của mọi quyết định giao dịch kinh doanh, đầu tư là nhìn vào con người, không phải sản phẩm", ông Thịnh nói thêm.
Với Nhà nước, startup đang bỏ qua rất nhiều chính sách hỗ trợ. Ví dụ, việc nộp hồ sơ lên Sở Tài chính để đề xuất hỗ trợ sẽ giúp startup
giảm
được 50% chi phí thuê không gian làm việc chung (coworking space), thuê thiết bị, mặt bằng... Các tập đoàn nước ngoài NIC đang làm việc như Amazon, Google cũng hỗ trợ về vốn hay giải pháp công nghệ.
Nói với
VnExpress
, bà Vy Lê, đồng sáng lập Do Ventures, nhìn nhận lượng startup được chứng nhận doanh nghiệp công nghệ riêng tại TP HCM còn ít. Ngay cả với những đơn vị được chứng nhận, số startup hiểu được quy trình, thủ tục để hưởng ưu đãi còn ít hơn nữa. Bà Vy cho biết cơ quan chức năng đã nhận diện được tầm quan trọng trong khâu truyền thông chính sách cùng chi tiết quy trình thụ hưởng, song cần đẩy mạnh hơn nữa.
Theo Báo cáo đánh giá hệ sinh thái khởi nghiệp do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố tháng trước, Việt Nam hiện có hơn 4.000 startup và hai kỳ lân. Việc thiếu hụt nhân lực R&D (nghiên cứu và phát triển) và "mentor" chuyên nghiệp cũng là rào cản khiến Việt Nam khó phát triển công nghệ lõi. Mặc dù vậy, các chính sách hỗ trợ phụ nữ, học sinh, sinh viên khởi nghiệp được kỳ vọng giúp cải thiện tình hình.
Thủy Trương
Theo ông Nhân, giải pháp đổi mới sáng tạo chỉ thực sự hiệu quả khi xuất phát từ nhu cầu thực tiễn. Nhiều startup Việt Nam có công nghệ tốt, nhưng gặp khó vì thiếu môi trường để thử nghiệm trong điều kiện vận hành thực tế. Trong khi đó, không ít doanh nghiệp lớn có nhu cầu đổi mới rất rõ ràng, lại khó tìm được những giải pháp linh hoạt.
Một sản phẩm được trưng bày tại Ngày hội Khoa học và Công nghệ 2025, tháng 5/2025. Ảnh:
Giang Huy
Nhận định về quan hệ giữa hai thành phần nói trên, Cục trưởng cho rằng vai trò của doanh nghiệp lớn trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo không chỉ là bên mua giải pháp. Họ có thể là nơi giúp kiểm chứng và hoàn thiện các ý tưởng mới của giới startup. Để làm được điều này, ông Nhân khuyến nghị doanh nghiệp sẵn lòng chia sẻ bài toán của họ trong các khâu điều hành, quản trị dữ liệu, trải nghiệm khách hàng, tạo điều kiện cho startup thử nghiệm trong phạm vi kiểm soát.
Quan trọng hơn, họ cần sẵn sàng tiếp tục tạo cơ hội cho startup nếu giải pháp đó chứng minh được tính hiệu quả.
Từ góc độ quản lý, ông Nhân nhìn nhận chính sách hỗ trợ startup thường nhắc nhiều đến vốn, nhưng cơ hội thử nghiệm cho họ cũng rất quan trọng. "Muốn startup Việt vươn ra thế giới, chúng ta cần hình thành một thị trường sân nhà đủ cởi mở để họ lớn", Cục trưởng nhận định. "Sân nhà" ở đây không mang tính bảo hộ, mà là tạo một môi trường minh bạch, sẵn sàng tiếp nhận các giải pháp mới.
Khi startup đủ lớn, Việt Nam chủ động mở cửa cho họ thử nghiệm và triển khai. Khi ấy, doanh nghiệp đồng hành giai đoạn đầu cũng được hưởng lợi từ những giải pháp phù hợp.
Ông Hoàng Minh Hùng, Tổng giám đốc Tasco, cho biết các đơn vị trong hệ sinh thái của họ đã chủ động công bố hơn 30 bài toán từ thực tế vận hành, nhằm thu hút giải pháp công nghệ từ giới startup.
Đại diện cho "bệ đỡ" startup, ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), gợi ý lớp doanh nghiệp công nghệ non trẻ cần "tận dụng" các mối quan hệ trong hệ sinh thái, gồm doanh nghiệp lớn, viện trường, và cả Nhà nước.
Ví dụ với viện trường, các giảng viên, nhà nghiên cứu có thể đóng vai mentor (người cố vấn), gợi ý cách thức tối ưu giải pháp công nghệ, hoặc tận dụng uy tín sẵn có của họ bảo chứng cho sản phẩm mới của startup. "Bản chất của mọi quyết định giao dịch kinh doanh, đầu tư là nhìn vào con người, không phải sản phẩm", ông Thịnh nói thêm.
Với Nhà nước, startup đang bỏ qua rất nhiều chính sách hỗ trợ. Ví dụ, việc nộp hồ sơ lên Sở Tài chính để đề xuất hỗ trợ sẽ giúp startup
giảm
được 50% chi phí thuê không gian làm việc chung (coworking space), thuê thiết bị, mặt bằng... Các tập đoàn nước ngoài NIC đang làm việc như Amazon, Google cũng hỗ trợ về vốn hay giải pháp công nghệ.
Nói với
VnExpress
, bà Vy Lê, đồng sáng lập Do Ventures, nhìn nhận lượng startup được chứng nhận doanh nghiệp công nghệ riêng tại TP HCM còn ít. Ngay cả với những đơn vị được chứng nhận, số startup hiểu được quy trình, thủ tục để hưởng ưu đãi còn ít hơn nữa. Bà Vy cho biết cơ quan chức năng đã nhận diện được tầm quan trọng trong khâu truyền thông chính sách cùng chi tiết quy trình thụ hưởng, song cần đẩy mạnh hơn nữa.
Theo Báo cáo đánh giá hệ sinh thái khởi nghiệp do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố tháng trước, Việt Nam hiện có hơn 4.000 startup và hai kỳ lân. Việc thiếu hụt nhân lực R&D (nghiên cứu và phát triển) và "mentor" chuyên nghiệp cũng là rào cản khiến Việt Nam khó phát triển công nghệ lõi. Mặc dù vậy, các chính sách hỗ trợ phụ nữ, học sinh, sinh viên khởi nghiệp được kỳ vọng giúp cải thiện tình hình.
Thủy Trương
