Hàng trăm dây chằng phân bố ở khắp cơ thể đều có nguy cơ bị chấn thương khi chịu lực tác động lớn và đột ngột, phổ biến nhất là ở khớp gối, khớp cổ chân, lưng.
Dây chằng là một nhóm các mô liên kết dai và dày đặc, có tính đàn hồi, chịu trách nhiệm liên kết các xương với nhau, làm ổn định các khớp và ngăn chặn những chuyển động bất thường. Dây chằng rất khó bị tổn thương trong sinh hoạt hàng ngày nhưng lại rất dễ bị đứt hoặc rách khi chịu lực tác động lớn đột ngột.
ThS.BS.CKI Đào Duy An Duy, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết dây chằng có thể giãn, rách hoặc đứt nếu bị kéo căng quá mức, khiến khớp trở nên lỏng lẻo, đau và hạn chế các cử động.
Bác sĩ Duy giải thích tình trạng chấn thương dây chằng khớp gối cho người bệnh. Ảnh
: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Chấn thương dây chằng thường xảy ra ở các vị trí như:
Mắt cá chân:
Tổ hợp dây chằng xung quanh mắt cá ngoài, gồm dây chằng sên - mác trước (ATFL), dây chằng gót - mác (CFL) và dây chằng sên - mác sau (PTFL) dễ bị tổn thương do bàn chân dễ bị lật vào trong khi chấn thương. Trong khi đó, dây chằng delta (gồm dây chằng chày - sên trước, dây chằng chày - gót, dây chằng chày - sên sau và dây chằng sên - ghe) bị tổn thương khi cổ chân lật ra ngoài.
Đầu gối:
Đây là vị trí dễ gặp chấn thương dây chằng nhất.
Đứt dây chằng gối
có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân, phổ biến nhất là chuyển động xoay hoặc cắt đột ngột, thường gặp ở các môn thể thao có tính đối kháng như bóng đá, bóng rổ, võ thuật.... Chấn thương liên quan đến tai nạn lao động hoặc tai nạn giao thông cũng có thể gây đứt, rách dây chằng.
Cổ tay:
Có khoảng 20 dây chằng ở cổ tay, có thể tổn thương khi bị chấn thương hoặc có lực tác động đột ngột vào vùng cổ tay. Phức hợp sụn sợi tam giác (TFCC) cũng là dây chằng thường bị chấn thương.
Cổ:
Dây chằng ở cổ có nguy cơ bị đứt nếu chuyển động mạnh và đột ngột cột sống cổ. Loại chấn thương này thường dẫn tới tổn thương cơ, dây thần kinh và xương.
Lưng:
Dây chằng ở lưng có thể bị rách khi gắng sức để nâng một vật quá nặng.
Bệnh nhân được kiểm tra, đánh giá tình trạng sức khỏe dây chằng khớp gối bằng robot lượng giá dây chằng Dyneelax. Ảnh:
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Duy cho biết biến chứng dễ nhận thấy nhất của đứt dây chằng là sự mất ổn định khớp. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến thoái hóa sụn, cuối cùng là thoái hóa khớp, khiến người bệnh đau đớn, chất lượng sống suy giảm, nguy cơ tàn phế, phải thay khớp sau này.
Để phòng ngừa biến chứng, người bệnh nên đi khám ngay khi có các dấu hiệu cảnh báo như nghe âm thanh tương tự tiếng nứt hoặc tiếng nổ nhỏ trong khớp; vị trí khớp có dây chằng bị rách lõm xuống; bầm tím, sưng và đau, nhất là khi có áp lực lên khớp; co thắt cơ, giảm khả năng vận động...
Ở trường hợp nhẹ và vừa, dây chằng có thể lành lại nếu người bệnh tuân theo phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa như nghỉ ngơi đầy đủ, chườm đá đúng cách, băng ép và nâng cao vùng tổn thương... Trường hợp nặng, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật tái tạo dây chằng.
Theo bác sĩ Duy, hiện nội soi là kỹ thuật phổ biến trong phẫu thuật dây chằng với những ưu điểm như độ an toàn cao, giảm nguy cơ nhiễm trùng, ít đau, sẹo mổ nhỏ... Sau phẫu thuật, người bệnh được chỉ định tập vật lý trị liệu để phục hồi chức năng của dây chằng và khớp. Người bệnh có thể vận động gần như bình thường và chơi thể thao trở lại.
Phi Hồng
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp
tại đây
để bác sĩ giải đáp
ThS.BS.CKI Đào Duy An Duy, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết dây chằng có thể giãn, rách hoặc đứt nếu bị kéo căng quá mức, khiến khớp trở nên lỏng lẻo, đau và hạn chế các cử động.
Bác sĩ Duy giải thích tình trạng chấn thương dây chằng khớp gối cho người bệnh. Ảnh
: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Chấn thương dây chằng thường xảy ra ở các vị trí như:
Mắt cá chân:
Tổ hợp dây chằng xung quanh mắt cá ngoài, gồm dây chằng sên - mác trước (ATFL), dây chằng gót - mác (CFL) và dây chằng sên - mác sau (PTFL) dễ bị tổn thương do bàn chân dễ bị lật vào trong khi chấn thương. Trong khi đó, dây chằng delta (gồm dây chằng chày - sên trước, dây chằng chày - gót, dây chằng chày - sên sau và dây chằng sên - ghe) bị tổn thương khi cổ chân lật ra ngoài.
Đầu gối:
Đây là vị trí dễ gặp chấn thương dây chằng nhất.
Đứt dây chằng gối
có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân, phổ biến nhất là chuyển động xoay hoặc cắt đột ngột, thường gặp ở các môn thể thao có tính đối kháng như bóng đá, bóng rổ, võ thuật.... Chấn thương liên quan đến tai nạn lao động hoặc tai nạn giao thông cũng có thể gây đứt, rách dây chằng.
Cổ tay:
Có khoảng 20 dây chằng ở cổ tay, có thể tổn thương khi bị chấn thương hoặc có lực tác động đột ngột vào vùng cổ tay. Phức hợp sụn sợi tam giác (TFCC) cũng là dây chằng thường bị chấn thương.
Cổ:
Dây chằng ở cổ có nguy cơ bị đứt nếu chuyển động mạnh và đột ngột cột sống cổ. Loại chấn thương này thường dẫn tới tổn thương cơ, dây thần kinh và xương.
Lưng:
Dây chằng ở lưng có thể bị rách khi gắng sức để nâng một vật quá nặng.
Bệnh nhân được kiểm tra, đánh giá tình trạng sức khỏe dây chằng khớp gối bằng robot lượng giá dây chằng Dyneelax. Ảnh:
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Duy cho biết biến chứng dễ nhận thấy nhất của đứt dây chằng là sự mất ổn định khớp. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến thoái hóa sụn, cuối cùng là thoái hóa khớp, khiến người bệnh đau đớn, chất lượng sống suy giảm, nguy cơ tàn phế, phải thay khớp sau này.
Để phòng ngừa biến chứng, người bệnh nên đi khám ngay khi có các dấu hiệu cảnh báo như nghe âm thanh tương tự tiếng nứt hoặc tiếng nổ nhỏ trong khớp; vị trí khớp có dây chằng bị rách lõm xuống; bầm tím, sưng và đau, nhất là khi có áp lực lên khớp; co thắt cơ, giảm khả năng vận động...
Ở trường hợp nhẹ và vừa, dây chằng có thể lành lại nếu người bệnh tuân theo phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa như nghỉ ngơi đầy đủ, chườm đá đúng cách, băng ép và nâng cao vùng tổn thương... Trường hợp nặng, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật tái tạo dây chằng.
Theo bác sĩ Duy, hiện nội soi là kỹ thuật phổ biến trong phẫu thuật dây chằng với những ưu điểm như độ an toàn cao, giảm nguy cơ nhiễm trùng, ít đau, sẹo mổ nhỏ... Sau phẫu thuật, người bệnh được chỉ định tập vật lý trị liệu để phục hồi chức năng của dây chằng và khớp. Người bệnh có thể vận động gần như bình thường và chơi thể thao trở lại.
Phi Hồng
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp
tại đây
để bác sĩ giải đáp
