Não mô cầu gây cơn đau đầu dữ dội, sốt đột ngột trên 38 độ C, co giật, cứng gáy ở giai đoạn sớm, các dấu hiệu thường không rõ ràng dễ gây nhầm lẫn.
Theo bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, vi khuẩn não mô cầu lây qua đường hô hấp khi ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc qua tay chạm vào đồ vật có mầm bệnh rồi đưa lên mắt, mũi, miệng. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng thường thấy ở trẻ dưới 1 tuổi, thanh thiếu niên, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu.
Não mô cầu gây ra hai thể bệnh chính: viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết (có thể kết hợp cả hai). Đây là những thể bệnh nguy hiểm, diễn tiến nhanh và có tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời. Do đó, phát hiện sớm, điều trị kịp thời là yếu tố then chốt giúp người bệnh có thể được cứu sống, hồi phục nhanh.
Nam thanh niên 22 tuổi mắc não mô cầu thể viêm màng não, điều trị thành công tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Ảnh:
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Dấu hiệu sớm của bệnh do não mô cầu gồm đau đầu, sốt đột ngột trên 38 độ C, đau nhức cơ dữ dội, chán ăn, cổ cứng, nôn nhiều. Ở thể viêm màng não do não mô cầu, khoảng 95% bệnh nhân bị đau đầu, cứng cổ, sốt. Ở trẻ nhỏ, có thêm dấu hiệu quấy khóc bất thường, bỏ bú, lơ mơ.
Triệu chứng phát ban của bệnh có thể xuất hiện sớm dưới dạng các nốt dát sẩn nhạt màu, khi ấn vào sẽ mờ đi, sau đó tiến triển thành ban xuất huyết hoặc chấm xuất huyết, thậm chí có thể biến mất. Tuy nhiên, không phải ai cũng có ban ngay từ đầu; nhiều trường hợp ban chỉ xuất hiện muộn hơn, thường trong khoảng giờ thứ 13-22.
Ngoài ra, dấu hiệu đau chân, tay chân lạnh, da đổi màu bất thường (xanh xao hoặc loang lổ) thường xuất hiện trong 7-12 giờ đầu, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên. Tuy nhiên, vì các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, dễ nhầm với bệnh viêm đường hô hấp thông thường nên người bệnh thường đi khám muộn, làm tăng nguy cơ tử vong và để lại di chứng nặng nề.
Thời gian qua, có nhiều trường hợp mắc não mô cầu được cứu sống. Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết điều trị thành công cho nam thanh niên 22 tuổi mắc não mô cầu thể viêm màng não kèm nhiễm khuẩn huyết, nhờ được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Trước đó, Sở Y tế Cao Bằng thông tin cứu sống em bé sinh năm 2024 mắc não mô cầu nhờ gia đình đưa trẻ đến bệnh viện ngay sau khi xuất hiện triệu chứng như sốt cao, co giật, cứng gáy...
Trẻ tiêm vaccine phòng bệnh do não mô cầu tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Ảnh:
Diệu Thuần
Vì vậy, bác sĩ Khương khuyến cáo người dân nên liên lạc cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu sốt cao đột ngột, để được chẩn đoán đúng bệnh và điều trị kịp thời.
Để phòng bệnh, người dân nên giữ vệ sinh cá nhân thông qua rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, đeo khẩu trang nơi đông người. Người có triệu chứng nghi ngờ nên khám sớm, tránh tiếp xúc với người khác.
Tiêm vaccine là cách phòng bệnh chủ động, hiệu quả bảo vệ có thể lên đến 95%. Theo nghiên cứu tại Mỹ, việc tiêm vaccine não mô cầu nhóm A, C, W, Y giúp giảm gánh nặng bệnh tật do vi khuẩn ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ tuổi, trong giai đoạn từ 2005-2021.
Hiện
vaccine não mô cầu
có ở tiêm chủng dịch vụ, với 5 loại phòng các nhóm huyết thanh gây bệnh ở người gồm: A, B, C, Y, W-135. Cụ thể, vaccine não mô cầu nhóm B tiêm cho trẻ từ 2 tháng đến người lớn 50 tuổi, vaccine nhóm BC tiêm cho trẻ từ 6 tháng đến 45 tuổi. Còn vaccine não mô cầu nhóm A, C, Y, W-135 có 3 loại, trong đó có hai loại tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi đến người lớn không giới hạn độ tuổi. Mỗi người cần tiêm phối hợp giữa các nhóm vaccine để có thể bảo vệ đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh.
Diệu An
VNVC đang triển khai chương trình ưu đãi toàn bộ vaccine và combo cho trẻ em và người lớn, tặng 30.000 mũi cúm tứ giá cho người dân, chiến sĩ khu vực chịu ảnh hưởng bão lũ miền Trung - Tây Nguyên, Bắc Trung Bộ và Thái Nguyên. Bên cạnh đó, đơn vị cũng tặng vaccine lao, vaccine uốn ván, cùng nhiều quà tặng đang có tại VNVC. Chương trình góp phần lan tỏa tinh thần chia sẻ, giúp người dân chăm lo sức khỏe trong mùa Tết Nguyên đán đang đến gần. Người dân có thể tải ứng dụng
VNVC Mobile App
tích hợp Sổ tiêm chủng điện tử và Ví ưu đãi vàng giúp quản lý thông tin tiêm chủng cho cả gia đình và cập nhật ưu đãi kịp thời tại VNVC.
Não mô cầu gây ra hai thể bệnh chính: viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết (có thể kết hợp cả hai). Đây là những thể bệnh nguy hiểm, diễn tiến nhanh và có tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời. Do đó, phát hiện sớm, điều trị kịp thời là yếu tố then chốt giúp người bệnh có thể được cứu sống, hồi phục nhanh.
Nam thanh niên 22 tuổi mắc não mô cầu thể viêm màng não, điều trị thành công tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Ảnh:
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Dấu hiệu sớm của bệnh do não mô cầu gồm đau đầu, sốt đột ngột trên 38 độ C, đau nhức cơ dữ dội, chán ăn, cổ cứng, nôn nhiều. Ở thể viêm màng não do não mô cầu, khoảng 95% bệnh nhân bị đau đầu, cứng cổ, sốt. Ở trẻ nhỏ, có thêm dấu hiệu quấy khóc bất thường, bỏ bú, lơ mơ.
Triệu chứng phát ban của bệnh có thể xuất hiện sớm dưới dạng các nốt dát sẩn nhạt màu, khi ấn vào sẽ mờ đi, sau đó tiến triển thành ban xuất huyết hoặc chấm xuất huyết, thậm chí có thể biến mất. Tuy nhiên, không phải ai cũng có ban ngay từ đầu; nhiều trường hợp ban chỉ xuất hiện muộn hơn, thường trong khoảng giờ thứ 13-22.
Ngoài ra, dấu hiệu đau chân, tay chân lạnh, da đổi màu bất thường (xanh xao hoặc loang lổ) thường xuất hiện trong 7-12 giờ đầu, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên. Tuy nhiên, vì các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, dễ nhầm với bệnh viêm đường hô hấp thông thường nên người bệnh thường đi khám muộn, làm tăng nguy cơ tử vong và để lại di chứng nặng nề.
Thời gian qua, có nhiều trường hợp mắc não mô cầu được cứu sống. Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết điều trị thành công cho nam thanh niên 22 tuổi mắc não mô cầu thể viêm màng não kèm nhiễm khuẩn huyết, nhờ được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Trước đó, Sở Y tế Cao Bằng thông tin cứu sống em bé sinh năm 2024 mắc não mô cầu nhờ gia đình đưa trẻ đến bệnh viện ngay sau khi xuất hiện triệu chứng như sốt cao, co giật, cứng gáy...
Trẻ tiêm vaccine phòng bệnh do não mô cầu tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Ảnh:
Diệu Thuần
Vì vậy, bác sĩ Khương khuyến cáo người dân nên liên lạc cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu sốt cao đột ngột, để được chẩn đoán đúng bệnh và điều trị kịp thời.
Để phòng bệnh, người dân nên giữ vệ sinh cá nhân thông qua rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, đeo khẩu trang nơi đông người. Người có triệu chứng nghi ngờ nên khám sớm, tránh tiếp xúc với người khác.
Tiêm vaccine là cách phòng bệnh chủ động, hiệu quả bảo vệ có thể lên đến 95%. Theo nghiên cứu tại Mỹ, việc tiêm vaccine não mô cầu nhóm A, C, W, Y giúp giảm gánh nặng bệnh tật do vi khuẩn ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ tuổi, trong giai đoạn từ 2005-2021.
Hiện
vaccine não mô cầu
có ở tiêm chủng dịch vụ, với 5 loại phòng các nhóm huyết thanh gây bệnh ở người gồm: A, B, C, Y, W-135. Cụ thể, vaccine não mô cầu nhóm B tiêm cho trẻ từ 2 tháng đến người lớn 50 tuổi, vaccine nhóm BC tiêm cho trẻ từ 6 tháng đến 45 tuổi. Còn vaccine não mô cầu nhóm A, C, Y, W-135 có 3 loại, trong đó có hai loại tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi đến người lớn không giới hạn độ tuổi. Mỗi người cần tiêm phối hợp giữa các nhóm vaccine để có thể bảo vệ đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh.
Diệu An
VNVC đang triển khai chương trình ưu đãi toàn bộ vaccine và combo cho trẻ em và người lớn, tặng 30.000 mũi cúm tứ giá cho người dân, chiến sĩ khu vực chịu ảnh hưởng bão lũ miền Trung - Tây Nguyên, Bắc Trung Bộ và Thái Nguyên. Bên cạnh đó, đơn vị cũng tặng vaccine lao, vaccine uốn ván, cùng nhiều quà tặng đang có tại VNVC. Chương trình góp phần lan tỏa tinh thần chia sẻ, giúp người dân chăm lo sức khỏe trong mùa Tết Nguyên đán đang đến gần. Người dân có thể tải ứng dụng
VNVC Mobile App
tích hợp Sổ tiêm chủng điện tử và Ví ưu đãi vàng giúp quản lý thông tin tiêm chủng cho cả gia đình và cập nhật ưu đãi kịp thời tại VNVC.
