Thế Giới
Mẫu tên lửa có thể đã giúp Iran bắn hỏng F-35 Mỹ
📅 20/3/2026👁️ 1 lượt xem⏱️ 10 phút đọc
Iran dường như đã dùng tổ hợp phòng không Majid với hệ thống cảm biến ảnh nhiệt để bắn bị thương tiêm kích F-35 Mỹ, buộc nó hạ cánh khẩn.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 20/3 công bố video từ cảm biến hồng ngoại đang bám bắt phi cơ có hình dạng giống tiêm kích tàng hình F-35. Vài giây sau, một quả đạn lao tới và phát nổ, khiến máy bay hư hại. IRGC khẳng định chiến đấu cơ F-35 Mỹ đã "trúng đòn và hư hỏng nặng", nhưng không tiết lộ loại vũ khí được sử dụng.
Hãng tin
CNN
dẫn lời hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết chiếc F-35 phải hạ cánh khẩn cấp xuống căn cứ không quân ở Trung Đông sau khi "trúng hỏa lực nghi của Iran".
Iran công bố video 'F-35 Mỹ trúng tên lửa'
Máy bay nghi là tiêm kích F-35 trúng tên lửa trên bầu trời Iran đêm 19/3. Video:
IRGC
Đại tá Tim Hawkins, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), xác nhận một máy bay F-35A của không quân Mỹ hạ cánh khẩn khi đang thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran. "Máy bay tiếp đất an toàn và phi công trong tình trạng ổn định. Sự việc đang được điều tra", ông nói, dường như ám chỉ người điều khiển chiếc F-35 đã bị thương.
Tạp chí quân sự
Military Watch
của Mỹ nhận định Iran đã sử dụng tổ hợp phòng không Majid, còn gọi là AD-08, để tấn công chiếc F-35 Mỹ.
Tổ hợp vũ khí phòng không Majid là sản phẩm của Cục Công nghiệp Quốc phòng trực thuộc Bộ Quốc phòng Iran, xuất hiện lần đầu trong cuộc duyệt binh ngày 18/4/2021 và tham gia đợt diễn tập "Người phòng thủ bầu trời Velayat 1400" vào tháng 10/2021.
Nhóm nghiên cứu Army Recognition có trụ sở ở Bỉ cho biết Majid là tổ hợp phòng không tầm ngắn, được phát triển để đánh chặn lượng lớn mục tiêu như phi cơ không người lái (UAV), tên lửa hành trình, trực thăng và chiến đấu cơ bay thấp.
Majid sử dụng khung gầm xe chiến thuật ARAS-2, mang đến khả năng cơ động cao trên chiến trường. Mỗi xe chiến đấu được trang bị hai cụm ống phóng với tối đa 4 tên lửa sẵn sàng chiến đấu, đặt trên bệ xoay 360 độ, ở giữa có hệ thống quang - điện tử để phát hiện và khóa mục tiêu.
Bệ phóng tên lửa phòng không Majid trong ảnh công bố tháng 11/2021. Ảnh:
Iran Press
"Cảm biến của Majid có thể bám bắt cùng lúc 4 vật thể bay ở cự ly tối đa 15 km và góc tà 0-12 độ, nhằm cung cấp tham số cho tên lửa. Nếu kết hợp với radar mảng pha 3 tọa độ Kashef-99, tầm phát hiện mục tiêu có thể tăng đến 30 km", Army Recognition cho hay.
Tên lửa của hệ thống có chiều dài 2,6 m, đường kính gần 0,16 m, nặng 75 kg và đạt tốc độ khoảng 2.470 km/h. Nó được trang bị đầu dò ảnh nhiệt, có tầm bắn tối đa 8 km và hạ được mục tiêu ở độ cao 6 km.
"Sử dụng đầu dò ảnh nhiệt, thay vì radar, sẽ làm giảm tầm chiến đấu của Majid. Tuy nhiên, điều đó cho phép nó bám bắt các máy bay tàng hình trước radar nhưng không được tối ưu khả năng triệt tiêu tín hiệu nhiệt. Cơ chế bám bắt và dẫn đường hồng ngoại cũng không chịu tác động từ những biện pháp tác chiến điện tử của đối phương", Military Watch cho hay.
Đầu dò ảnh nhiệt cũng không phát tín hiệu vô tuyến như radar, không kích hoạt thiết bị cảnh báo chiếu xạ trên máy bay mục tiêu và hạn chế đáng kể thời gian phản ứng của phi công đối phương. Điều này cũng giúp tăng khả năng ẩn mình của tổ hợp, tránh nguy cơ hứng đòn từ tên lửa diệt radar.
Tổ hợp Majid của Iran khai hỏa trong cuộc diễn tập ở tỉnh Isfahan hồi năm 2023. Ảnh:
Fars News
Ngoài tổ hợp Majid, trang tin quân sự Mỹ còn đề cập khả năng Iran đã sử dụng tên lửa phòng không vác vai để bắn bị thương chiếc F-35.
Iran được cho là đã chi 580 triệu USD để mua 500 ống phóng và 2.500 đạn 9M336 thuộc tổ hợp tên lửa vác vai 9K333 Verba do Nga sản xuất. Tầm bắn và trần bay của 9M336 lần lượt là 6,5 km và 4,5 km, thấp hơn so với Majid.
Ưu điểm của Verba là tên lửa sử dụng đầu dò quang học đa phổ, với ba cảm biến riêng biệt để thu nhận tín hiệu tia tử ngoại, cận hồng ngoại và trung hồng ngoại. Điều này giúp tên lửa Verba phân biệt mục tiêu với mồi bẫy tốt hơn, đồng thời hạn chế hiệu quả của những biện pháp đối phó như đèn hồng ngoại và bộ phát laser.
Mỹ và Israel chưa mất chiến đấu cơ có người lái trên bầu trời Iran, nhưng các đơn vị phòng không Iran đã bắn rơi ít nhất 11 UAV vũ trang MQ-9 Reaper của Mỹ và số lượng chưa xác định phi cơ Hermes 900, một trong những loại UAV hiện đại nhất trong biên chế Israel.
Thomas Newdick và Howard Altman, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, chỉ ra rằng các hệ thống phòng không Iran có thể dễ dàng ngụy trang và tiếp tục là mối đe dọa đáng kể. Trong khi đó, F-35 đối mặt với ngày càng nhiều rủi ro, đặc biệt khi làm nhiệm vụ tấn công trực tiếp và hoạt động sâu hơn trong vùng trời Iran.
"Bất chấp nỗ lực chế áp mà Mỹ và Israel đã thực hiện, Iran vẫn sở hữu các tổ hợp phòng không di động và những hệ thống này có thể xuất hiện bất cứ đâu, khiến phi công có rất ít thời gian để phản ứng", hai chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.
Nguyễn Tiến
(Theo
Army Recognition, Military Watch, AP
)
Hãng tin
CNN
dẫn lời hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết chiếc F-35 phải hạ cánh khẩn cấp xuống căn cứ không quân ở Trung Đông sau khi "trúng hỏa lực nghi của Iran".
Iran công bố video 'F-35 Mỹ trúng tên lửa'
Máy bay nghi là tiêm kích F-35 trúng tên lửa trên bầu trời Iran đêm 19/3. Video:
IRGC
Đại tá Tim Hawkins, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), xác nhận một máy bay F-35A của không quân Mỹ hạ cánh khẩn khi đang thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran. "Máy bay tiếp đất an toàn và phi công trong tình trạng ổn định. Sự việc đang được điều tra", ông nói, dường như ám chỉ người điều khiển chiếc F-35 đã bị thương.
Tạp chí quân sự
Military Watch
của Mỹ nhận định Iran đã sử dụng tổ hợp phòng không Majid, còn gọi là AD-08, để tấn công chiếc F-35 Mỹ.
Tổ hợp vũ khí phòng không Majid là sản phẩm của Cục Công nghiệp Quốc phòng trực thuộc Bộ Quốc phòng Iran, xuất hiện lần đầu trong cuộc duyệt binh ngày 18/4/2021 và tham gia đợt diễn tập "Người phòng thủ bầu trời Velayat 1400" vào tháng 10/2021.
Nhóm nghiên cứu Army Recognition có trụ sở ở Bỉ cho biết Majid là tổ hợp phòng không tầm ngắn, được phát triển để đánh chặn lượng lớn mục tiêu như phi cơ không người lái (UAV), tên lửa hành trình, trực thăng và chiến đấu cơ bay thấp.
Majid sử dụng khung gầm xe chiến thuật ARAS-2, mang đến khả năng cơ động cao trên chiến trường. Mỗi xe chiến đấu được trang bị hai cụm ống phóng với tối đa 4 tên lửa sẵn sàng chiến đấu, đặt trên bệ xoay 360 độ, ở giữa có hệ thống quang - điện tử để phát hiện và khóa mục tiêu.
Bệ phóng tên lửa phòng không Majid trong ảnh công bố tháng 11/2021. Ảnh:
Iran Press
"Cảm biến của Majid có thể bám bắt cùng lúc 4 vật thể bay ở cự ly tối đa 15 km và góc tà 0-12 độ, nhằm cung cấp tham số cho tên lửa. Nếu kết hợp với radar mảng pha 3 tọa độ Kashef-99, tầm phát hiện mục tiêu có thể tăng đến 30 km", Army Recognition cho hay.
Tên lửa của hệ thống có chiều dài 2,6 m, đường kính gần 0,16 m, nặng 75 kg và đạt tốc độ khoảng 2.470 km/h. Nó được trang bị đầu dò ảnh nhiệt, có tầm bắn tối đa 8 km và hạ được mục tiêu ở độ cao 6 km.
"Sử dụng đầu dò ảnh nhiệt, thay vì radar, sẽ làm giảm tầm chiến đấu của Majid. Tuy nhiên, điều đó cho phép nó bám bắt các máy bay tàng hình trước radar nhưng không được tối ưu khả năng triệt tiêu tín hiệu nhiệt. Cơ chế bám bắt và dẫn đường hồng ngoại cũng không chịu tác động từ những biện pháp tác chiến điện tử của đối phương", Military Watch cho hay.
Đầu dò ảnh nhiệt cũng không phát tín hiệu vô tuyến như radar, không kích hoạt thiết bị cảnh báo chiếu xạ trên máy bay mục tiêu và hạn chế đáng kể thời gian phản ứng của phi công đối phương. Điều này cũng giúp tăng khả năng ẩn mình của tổ hợp, tránh nguy cơ hứng đòn từ tên lửa diệt radar.
Tổ hợp Majid của Iran khai hỏa trong cuộc diễn tập ở tỉnh Isfahan hồi năm 2023. Ảnh:
Fars News
Ngoài tổ hợp Majid, trang tin quân sự Mỹ còn đề cập khả năng Iran đã sử dụng tên lửa phòng không vác vai để bắn bị thương chiếc F-35.
Iran được cho là đã chi 580 triệu USD để mua 500 ống phóng và 2.500 đạn 9M336 thuộc tổ hợp tên lửa vác vai 9K333 Verba do Nga sản xuất. Tầm bắn và trần bay của 9M336 lần lượt là 6,5 km và 4,5 km, thấp hơn so với Majid.
Ưu điểm của Verba là tên lửa sử dụng đầu dò quang học đa phổ, với ba cảm biến riêng biệt để thu nhận tín hiệu tia tử ngoại, cận hồng ngoại và trung hồng ngoại. Điều này giúp tên lửa Verba phân biệt mục tiêu với mồi bẫy tốt hơn, đồng thời hạn chế hiệu quả của những biện pháp đối phó như đèn hồng ngoại và bộ phát laser.
Mỹ và Israel chưa mất chiến đấu cơ có người lái trên bầu trời Iran, nhưng các đơn vị phòng không Iran đã bắn rơi ít nhất 11 UAV vũ trang MQ-9 Reaper của Mỹ và số lượng chưa xác định phi cơ Hermes 900, một trong những loại UAV hiện đại nhất trong biên chế Israel.
Thomas Newdick và Howard Altman, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, chỉ ra rằng các hệ thống phòng không Iran có thể dễ dàng ngụy trang và tiếp tục là mối đe dọa đáng kể. Trong khi đó, F-35 đối mặt với ngày càng nhiều rủi ro, đặc biệt khi làm nhiệm vụ tấn công trực tiếp và hoạt động sâu hơn trong vùng trời Iran.
"Bất chấp nỗ lực chế áp mà Mỹ và Israel đã thực hiện, Iran vẫn sở hữu các tổ hợp phòng không di động và những hệ thống này có thể xuất hiện bất cứ đâu, khiến phi công có rất ít thời gian để phản ứng", hai chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.
Nguyễn Tiến
(Theo
Army Recognition, Military Watch, AP
)
