Thế Giới
Loạt nghị sĩ Cộng hòa đối đầu ông Trump vì Greenland
📅 20/1/2026👁️ 1 lượt xem⏱️ 14 phút đọc
Tổng thống Trump tuyên bố sẽ kiểm soát Greenland bằng mọi giá, nhưng các nghị sĩ Cộng hòa đang nỗ lực vạch "lằn ranh đỏ" với ông trong vấn đề này.
"Khi Tổng thống cứ nói về việc kiểm soát Greenland bằng cách này hay cách khác suốt cả tuần qua, cũng như tuyên bố rằng sẽ không thể chấp nhận việc Greenland không trở thành một phần của Mỹ, tôi cảm thấy mình cần phải đưa ra tuyên bố rằng những người Cộng hòa không đồng tình với điều đó", Don Bacon, nghị sĩ Cộng hòa đến từ bang Nebraska, phát biểu trong cuộc phỏng vấn tuần trước.
Ông nói rằng một cuộc tấn công quân sự của Mỹ vào hòn đảo Bắc Cực này là "ý tưởng thảm họa" có thể dẫn đến việc ông Trump bị luận tội. "Nhiều người Cộng hòa đang tức giận về chuyện đó. Nếu ông Trump thực sự biến những lời đe dọa thành hành động, tôi nghĩ đó sẽ là dấu chấm hết cho nhiệm kỳ tổng thống của ông ấy", Bacon nói.
Bacon không phải là nghị sĩ Cộng hòa duy nhất lên tiếng phản đối gay gắt khi Tổng thống Donald Trump liên tục đe dọa sáp nhập Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, bất chấp phản đối từ các đồng minh then chốt và cư dân hòn đảo.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis cho biết ông tin rằng thành viên của cả hai đảng trong quốc hội Mỹ sẽ đồng lòng ngăn chặn kịch bản Tổng thống Trump dùng biện pháp quân sự để kiểm soát Greenland.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trên chuyên cơ Không lực Một ngày 11/1. Ảnh:
AP
"Nếu có bất cứ hành động nào cho thấy ý đồ đổ bộ lên Greenland để kiểm soát trái phép hòn đảo, chúng tôi sẽ có đủ số phiếu để thông qua nghị quyết về quyền lực chiến tranh, bất chấp quyền phủ quyết của Tổng thống", ông Tillis khẳng định.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Ruben Gallego tuần trước soạn thảo nghị quyết quyền lực chiến tranh về Greenland, với mục tiêu buộc mọi hành động sử dụng vũ lực đối với hòn đảo thuộc Đan Mạch phải có sự chấp thuận của quốc hội. Dự thảo nghị quyết nhận được sự ủng hộ của một số thượng nghị sĩ Cộng hòa, nhưng chưa được đưa ra bỏ phiếu tại Thượng viện.
Nếu nghị quyết được thông qua nhưng bị ông Trump phủ quyết, nó sẽ được gửi lại quốc hội để bỏ phiếu lại. Nếu 2/3 số nghị sĩ bỏ phiếu đồng ý trong cuộc bỏ phiếu lại, nghị quyết sẽ có hiệu lực và ông Trump không thể tiếp tục bác bỏ.
Thông điệp công khai thẳng thắn trên được đưa ra trong bối cảnh các nghị sĩ đang nỗ lực trấn an những đồng minh của Mỹ, trong đó có Đan Mạch. Một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng từ cả Hạ viện và Thượng viện đã có mặt tại Copenhagen hôm 16/1 để trực tiếp khẳng định thông điệp rằng hành động quân sự với Greenland không nhận được ủng hộ tại quốc hội Mỹ.
"Greenland cần được nhìn nhận là một đồng minh chứ không phải một tài sản và tôi tin rằng đó chính là thông điệp mà phái đoàn này đang muốn truyền tải", thượng nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski phát biểu sau cuộc gặp với các lãnh đạo Đan Mạch và Greenland.
Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune không tham gia phái đoàn, nhưng trong cuộc trao đổi với các phóng viên hôm 15/1, ông đã bày tỏ ủng hộ đối với thông điệp mà nhóm nghị sĩ lưỡng đảng đang gửi đi. "Chắc chắn ở đây không ai mặn mà với một số phương án đang được bàn tán hay xem xét", ông nói.
Nỗ lực phản kháng này phản ánh một trong những rạn nứt sâu sắc nhất từ trước đến nay giữa các nghị sĩ đảng Cộng hòa và Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ thứ hai của ông.
Nỗi lo ngại của phe Cộng hòa trước những động thái đối ngoại táo bạo của Tổng thống Trump đến nay chưa dẫn đến bất kỳ biện pháp kiềm chế nào đối với ông, tuy nhiên nỗ lực của họ nhằm vạch "lằn ranh đỏ" với Tổng thống ngày càng trở nên rõ ràng.
Sau khi ông Trump ra lệnh tiến hành chiến dịch đột kích Venezuela bắt Tổng thống Nicolas Maduro hồi đầu tháng, 5 nghị sĩ đảng Cộng hòa đã cùng phe Dân chủ thúc đẩy biện pháp ngăn chặn Tổng thống Mỹ can thiệp quân sự vào Venezuela trong tương lai. Tuy nhiên, hôm 14/1, hai thượng nghị sĩ đã đổi ý sau khi chính quyền đưa ra một số cam kết về các hành động sắp tới với Venezuela.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine thừa nhận rằng triển vọng lôi kéo đủ số nghị sĩ đảng Cộng hòa cùng tham gia để bác bỏ quyền phủ quyết của Tổng thống về vấn đề Venezuela rất thấp. "Tuy nhiên, mọi thứ có thể rất khác với Greenland", ông nói.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Mitch McConnell cũng đã lên tiếng phản đối ý tưởng dùng vũ lực để kiểm soát Greenland trong một bài phát biểu tại Thượng viện. Ông nhận định nếu chính quyền Tổng thống Trump muốn làm vậy, điều này sẽ "gây tổn hại chiến lược chưa từng có" với Mỹ, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ "thiêu rụi" các mối quan hệ đồng minh quan trọng trong NATO.
Trong khi đó, nghị sĩ Cộng hòa Jeff Hurd lại cho biết ông "quan ngại sâu sắc" trước những thông điệp mà chính quyền đưa ra về vấn đề Greenland.
"Tôi không nghĩ điều này mang lại kết quả gì và đây không phải cách đối xử với một đồng minh", ông nói, khẳng định "sẽ phản đối mọi hành động quân sự tại Greenland".
Hiện chưa rõ các nghị sĩ Cộng hòa có khả năng thiết lập một hàng rào nhằm kiềm chế quyền lực của ông Trump hay không, khi Tổng thống Mỹ từng tuyên bố giới hạn duy nhất với ông là "đạo đức bản thân". Dù vậy, họ dường như đang hy vọng Tổng thống sẽ nhìn nhận rõ thực tế và hiểu rằng ông không có được ủng hộ từ phía cơ quan lập pháp trong vấn đề Greenland.
Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen phát biểu khi tham gia cuộc tuần hành cùng người dân Greenland ở Nuuk, ngày 17/1. Ảnh:
AP
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tillis sắp nghỉ hưu và ông đang tận dụng vị thế này để chỉ trích dữ dội các trợ lý cấp cao bên cạnh Tổng thống Trump, những người mà ông cho là phải chịu trách nhiệm về một số hành động quá đà của chính quyền. Theo ông, dù việc kiểm soát Greenland có thể được Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller ủng hộ, "đó không phải là lập trường của chính phủ Mỹ".
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Josh Hawley, người ban đầu ủng hộ nghị quyết về quyền lực chiến tranh tại Venezuela song sau đó rút lại ý định, cũng cho hay ông không đồng tình với nỗ lực tương tự nhắm vào Greenland.
"Không phải theo cách ngăn chặn trước thế này", ông nói, thêm rằng bất kỳ biện pháp nào như vậy cũng "cần phải dựa trên những sự kiện thực tế cụ thể".
Mọi nỗ lực phản kháng từ phe Cộng hòa chắc chắn phải có mặt Murkowski, người đồng sáng lập Nhóm nghị sĩ về Bắc Cực tại Thượng viện. Murkowski cho biết bà sẽ ủng hộ nghị quyết giới hạn quyền lực chiến tranh của Tổng thống tại Greenland nếu điều đó thực sự cần thiết.
Bà cũng đã cùng thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen giới thiệu dự luật nhằm cấm chính quyền sử dụng ngân sách để đơn phương phong tỏa, chiếm giữ, sáp nhập hoặc khẳng định quyền kiểm soát đối với Greenland hay bất kỳ vùng lãnh thổ nào khác thuộc về một quốc gia NATO.
"Chúng ta đang sống trong thời kỳ phải thảo luận về những điều chưa bao giờ nghĩ có thể xảy ra", Murkowski nói. "Việc phải nhắc đến cái tên Greenland trong một nghị quyết về quyền lực chiến tranh thực sự là điều gây chấn động".
Vũ Hoàng
(Theo
Politico, Guardian, Reuters
)
Ông nói rằng một cuộc tấn công quân sự của Mỹ vào hòn đảo Bắc Cực này là "ý tưởng thảm họa" có thể dẫn đến việc ông Trump bị luận tội. "Nhiều người Cộng hòa đang tức giận về chuyện đó. Nếu ông Trump thực sự biến những lời đe dọa thành hành động, tôi nghĩ đó sẽ là dấu chấm hết cho nhiệm kỳ tổng thống của ông ấy", Bacon nói.
Bacon không phải là nghị sĩ Cộng hòa duy nhất lên tiếng phản đối gay gắt khi Tổng thống Donald Trump liên tục đe dọa sáp nhập Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, bất chấp phản đối từ các đồng minh then chốt và cư dân hòn đảo.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis cho biết ông tin rằng thành viên của cả hai đảng trong quốc hội Mỹ sẽ đồng lòng ngăn chặn kịch bản Tổng thống Trump dùng biện pháp quân sự để kiểm soát Greenland.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trên chuyên cơ Không lực Một ngày 11/1. Ảnh:
AP
"Nếu có bất cứ hành động nào cho thấy ý đồ đổ bộ lên Greenland để kiểm soát trái phép hòn đảo, chúng tôi sẽ có đủ số phiếu để thông qua nghị quyết về quyền lực chiến tranh, bất chấp quyền phủ quyết của Tổng thống", ông Tillis khẳng định.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Ruben Gallego tuần trước soạn thảo nghị quyết quyền lực chiến tranh về Greenland, với mục tiêu buộc mọi hành động sử dụng vũ lực đối với hòn đảo thuộc Đan Mạch phải có sự chấp thuận của quốc hội. Dự thảo nghị quyết nhận được sự ủng hộ của một số thượng nghị sĩ Cộng hòa, nhưng chưa được đưa ra bỏ phiếu tại Thượng viện.
Nếu nghị quyết được thông qua nhưng bị ông Trump phủ quyết, nó sẽ được gửi lại quốc hội để bỏ phiếu lại. Nếu 2/3 số nghị sĩ bỏ phiếu đồng ý trong cuộc bỏ phiếu lại, nghị quyết sẽ có hiệu lực và ông Trump không thể tiếp tục bác bỏ.
Thông điệp công khai thẳng thắn trên được đưa ra trong bối cảnh các nghị sĩ đang nỗ lực trấn an những đồng minh của Mỹ, trong đó có Đan Mạch. Một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng từ cả Hạ viện và Thượng viện đã có mặt tại Copenhagen hôm 16/1 để trực tiếp khẳng định thông điệp rằng hành động quân sự với Greenland không nhận được ủng hộ tại quốc hội Mỹ.
"Greenland cần được nhìn nhận là một đồng minh chứ không phải một tài sản và tôi tin rằng đó chính là thông điệp mà phái đoàn này đang muốn truyền tải", thượng nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski phát biểu sau cuộc gặp với các lãnh đạo Đan Mạch và Greenland.
Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune không tham gia phái đoàn, nhưng trong cuộc trao đổi với các phóng viên hôm 15/1, ông đã bày tỏ ủng hộ đối với thông điệp mà nhóm nghị sĩ lưỡng đảng đang gửi đi. "Chắc chắn ở đây không ai mặn mà với một số phương án đang được bàn tán hay xem xét", ông nói.
Nỗ lực phản kháng này phản ánh một trong những rạn nứt sâu sắc nhất từ trước đến nay giữa các nghị sĩ đảng Cộng hòa và Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ thứ hai của ông.
Nỗi lo ngại của phe Cộng hòa trước những động thái đối ngoại táo bạo của Tổng thống Trump đến nay chưa dẫn đến bất kỳ biện pháp kiềm chế nào đối với ông, tuy nhiên nỗ lực của họ nhằm vạch "lằn ranh đỏ" với Tổng thống ngày càng trở nên rõ ràng.
Sau khi ông Trump ra lệnh tiến hành chiến dịch đột kích Venezuela bắt Tổng thống Nicolas Maduro hồi đầu tháng, 5 nghị sĩ đảng Cộng hòa đã cùng phe Dân chủ thúc đẩy biện pháp ngăn chặn Tổng thống Mỹ can thiệp quân sự vào Venezuela trong tương lai. Tuy nhiên, hôm 14/1, hai thượng nghị sĩ đã đổi ý sau khi chính quyền đưa ra một số cam kết về các hành động sắp tới với Venezuela.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine thừa nhận rằng triển vọng lôi kéo đủ số nghị sĩ đảng Cộng hòa cùng tham gia để bác bỏ quyền phủ quyết của Tổng thống về vấn đề Venezuela rất thấp. "Tuy nhiên, mọi thứ có thể rất khác với Greenland", ông nói.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Mitch McConnell cũng đã lên tiếng phản đối ý tưởng dùng vũ lực để kiểm soát Greenland trong một bài phát biểu tại Thượng viện. Ông nhận định nếu chính quyền Tổng thống Trump muốn làm vậy, điều này sẽ "gây tổn hại chiến lược chưa từng có" với Mỹ, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ "thiêu rụi" các mối quan hệ đồng minh quan trọng trong NATO.
Trong khi đó, nghị sĩ Cộng hòa Jeff Hurd lại cho biết ông "quan ngại sâu sắc" trước những thông điệp mà chính quyền đưa ra về vấn đề Greenland.
"Tôi không nghĩ điều này mang lại kết quả gì và đây không phải cách đối xử với một đồng minh", ông nói, khẳng định "sẽ phản đối mọi hành động quân sự tại Greenland".
Hiện chưa rõ các nghị sĩ Cộng hòa có khả năng thiết lập một hàng rào nhằm kiềm chế quyền lực của ông Trump hay không, khi Tổng thống Mỹ từng tuyên bố giới hạn duy nhất với ông là "đạo đức bản thân". Dù vậy, họ dường như đang hy vọng Tổng thống sẽ nhìn nhận rõ thực tế và hiểu rằng ông không có được ủng hộ từ phía cơ quan lập pháp trong vấn đề Greenland.
Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen phát biểu khi tham gia cuộc tuần hành cùng người dân Greenland ở Nuuk, ngày 17/1. Ảnh:
AP
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tillis sắp nghỉ hưu và ông đang tận dụng vị thế này để chỉ trích dữ dội các trợ lý cấp cao bên cạnh Tổng thống Trump, những người mà ông cho là phải chịu trách nhiệm về một số hành động quá đà của chính quyền. Theo ông, dù việc kiểm soát Greenland có thể được Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller ủng hộ, "đó không phải là lập trường của chính phủ Mỹ".
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Josh Hawley, người ban đầu ủng hộ nghị quyết về quyền lực chiến tranh tại Venezuela song sau đó rút lại ý định, cũng cho hay ông không đồng tình với nỗ lực tương tự nhắm vào Greenland.
"Không phải theo cách ngăn chặn trước thế này", ông nói, thêm rằng bất kỳ biện pháp nào như vậy cũng "cần phải dựa trên những sự kiện thực tế cụ thể".
Mọi nỗ lực phản kháng từ phe Cộng hòa chắc chắn phải có mặt Murkowski, người đồng sáng lập Nhóm nghị sĩ về Bắc Cực tại Thượng viện. Murkowski cho biết bà sẽ ủng hộ nghị quyết giới hạn quyền lực chiến tranh của Tổng thống tại Greenland nếu điều đó thực sự cần thiết.
Bà cũng đã cùng thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen giới thiệu dự luật nhằm cấm chính quyền sử dụng ngân sách để đơn phương phong tỏa, chiếm giữ, sáp nhập hoặc khẳng định quyền kiểm soát đối với Greenland hay bất kỳ vùng lãnh thổ nào khác thuộc về một quốc gia NATO.
"Chúng ta đang sống trong thời kỳ phải thảo luận về những điều chưa bao giờ nghĩ có thể xảy ra", Murkowski nói. "Việc phải nhắc đến cái tên Greenland trong một nghị quyết về quyền lực chiến tranh thực sự là điều gây chấn động".
Vũ Hoàng
(Theo
Politico, Guardian, Reuters
)
