Mỗi lần hít phải khói nhang, vàng mã, tôi thường rát cổ họng, cay mắt, khó chịu đường thở, có gây hại hệ hô hấp không? (Đỗ Ánh, 42 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Đốt nhang và hóa vàng mã là phong tục cổ truyền lâu đời của người Việt để tưởng nhớ gia tiên. Dù vậy, theo các chuyên gia y tế, khói từ nhang và vàng mã có thể làm không khí kém trong lành, gây kích ứng đường hô hấp, đặc biệt ở những người nhạy cảm. Trong quá trình đốt nhang, vàng mã thường không cháy hoàn toàn, nhất là các sản phẩm được pha trộn hương liệu tổng hợp, chất kết dính, phụ gia hoặc phẩm màu. Các vật liệu này khi cháy sẽ phát thải nhiều chất ô nhiễm, làm không khí trong nhà hoặc khu vực xung quanh trở nên ngột ngạt, gây kích ứng đường thở khi hít phải.
Khói nhang, vàng mã có thể sinh ra nhiều loại khí độc như carbon monoxide (CO), nitrogen dioxide (NO₂), sulfur dioxide (SO₂), formaldehyde cùng các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi. Quá trình đốt còn tạo ra lượng lớn bụi mịn PM2.5, loại bụi có kích thước rất nhỏ, dễ xâm nhập sâu vào đường hô hấp, tích tụ trong mô phổi. Tro, bụi khói cũng mang theo kim loại nặng, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe nếu tiếp xúc thường xuyên.
Khói có thể làm tổn thương lớp biểu mô mũi họng, phế quản giúp ngăn chặn vi khuẩn, virus, tác nhân gây hại. Khi hàng rào này bị suy yếu, phản ứng viêm và stress oxy hóa trong mô phổi tăng lên khiến đường hô hấp trở nên nhạy cảm.
Ở lâu trong không gian nhiều khói nhang gây ho, rát họng, cay mắt, đau đầu hoặc khó thở nhẹ. Người mắc
hen suyễn
, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc cơ địa dị ứng, khói nhang, vàng mã có thể làm khởi phát đợt cấp, kéo dài triệu chứng. Tiếp xúc kéo dài còn làm gia tăng nguy cơ tổn thương phổi mạn tính.
Để hạn chế ảnh hưởng đến hệ hô hấp, nên đốt nhang, vàng mã với số lượng hợp lý, tránh trong không gian kín. Ưu tiên sử dụng nhang có nguồn gốc rõ ràng, ít tẩm hóa chất.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Ngân
Khoa Hô hấp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
Độc giả gửi câu hỏi về hô hấp
tại đây
để bác sĩ giải đáp
Đốt nhang và hóa vàng mã là phong tục cổ truyền lâu đời của người Việt để tưởng nhớ gia tiên. Dù vậy, theo các chuyên gia y tế, khói từ nhang và vàng mã có thể làm không khí kém trong lành, gây kích ứng đường hô hấp, đặc biệt ở những người nhạy cảm. Trong quá trình đốt nhang, vàng mã thường không cháy hoàn toàn, nhất là các sản phẩm được pha trộn hương liệu tổng hợp, chất kết dính, phụ gia hoặc phẩm màu. Các vật liệu này khi cháy sẽ phát thải nhiều chất ô nhiễm, làm không khí trong nhà hoặc khu vực xung quanh trở nên ngột ngạt, gây kích ứng đường thở khi hít phải.
Khói nhang, vàng mã có thể sinh ra nhiều loại khí độc như carbon monoxide (CO), nitrogen dioxide (NO₂), sulfur dioxide (SO₂), formaldehyde cùng các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi. Quá trình đốt còn tạo ra lượng lớn bụi mịn PM2.5, loại bụi có kích thước rất nhỏ, dễ xâm nhập sâu vào đường hô hấp, tích tụ trong mô phổi. Tro, bụi khói cũng mang theo kim loại nặng, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe nếu tiếp xúc thường xuyên.
Khói có thể làm tổn thương lớp biểu mô mũi họng, phế quản giúp ngăn chặn vi khuẩn, virus, tác nhân gây hại. Khi hàng rào này bị suy yếu, phản ứng viêm và stress oxy hóa trong mô phổi tăng lên khiến đường hô hấp trở nên nhạy cảm.
Ở lâu trong không gian nhiều khói nhang gây ho, rát họng, cay mắt, đau đầu hoặc khó thở nhẹ. Người mắc
hen suyễn
, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc cơ địa dị ứng, khói nhang, vàng mã có thể làm khởi phát đợt cấp, kéo dài triệu chứng. Tiếp xúc kéo dài còn làm gia tăng nguy cơ tổn thương phổi mạn tính.
Để hạn chế ảnh hưởng đến hệ hô hấp, nên đốt nhang, vàng mã với số lượng hợp lý, tránh trong không gian kín. Ưu tiên sử dụng nhang có nguồn gốc rõ ràng, ít tẩm hóa chất.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Ngân
Khoa Hô hấp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
Độc giả gửi câu hỏi về hô hấp
tại đây
để bác sĩ giải đáp
