Sức Khỏe
'Hạt cơm' - tổn thương nhỏ có thể lây lan to
📅 8/3/2026👁️ 2 lượt xem⏱️ 5 phút đọc
Hạt cơm, tức mụn cóc, là tổn thương lành tính song có thể lan rộng và tái phát nhiều lần, ảnh hưởng thẩm mỹ.
BS. Vũ Thị Dung, khoa Da liễu - Bỏng, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay hạt cơm (mụn cóc) là bệnh da lành tính do virus Human Papillomavirus (HPV) gây ra. Y học ghi nhận khoảng hơn 100 type HPV, trong đó một số tuýp gây bệnh ở da, một số khác liên quan đến tổn thương đường sinh dục. Hạt cơm có thể gặp ở mọi lứa tuổi, phổ biến nhất ở trẻ em, thanh thiếu niên và người suy giảm miễn dịch.
Virus HPV lây chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp da kề da. Ngoài ra, bệnh có thể lây gián tiếp khi dùng chung đồ cá nhân như khăn tắm, dao cạo, bấm móng tay; đi chân trần tại môi trường ẩm ướt như nhà tắm công cộng, bể bơi. Thói quen gãi, cào khiến tổn thương trầy xước cũng có thể làm virus lan sang vùng da khác (tự lây nhiễm).
Những yếu tố thuận lợi khiến bệnh phát triển gồm suy giảm miễn dịch, tăng tiết mồ hôi, thói quen cắn móng tay hoặc chấn thương da lặp đi lặp lại.
Hạt cơm thông thường là các sẩn nhỏ, bề mặt sần sùi, màu da hoặc xám, kích thước từ vài milimet đến 1-2 cm. Tổn thương thường xuất hiện ở bàn tay, bàn chân; ít ngứa hoặc không ngứa. Với hạt cơm lòng bàn chân, do chịu lực tỳ đè, tổn thương phát triển vào trong, có thể gây đau khi đi lại. Còn hạt cơm phẳng là tổn thương nhỏ, bề mặt nhẵn, thường gặp ở mặt và mu bàn tay. Đặc biệt hạt cơm sinh dục (sùi mào gà), là lây qua đường tình dục, cần khám và điều trị sớm để hạn chế biến chứng cũng như lây nhiễm.
Là tổn thương lành tính, hạt cơm có thể lan rộng, tái phát nhiều lần và ảnh hưởng thẩm mỹ nếu không xử trí đúng cách.
Về điều trị, tùy vị trí, kích thước và số lượng tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp như chấm acid salicylic làm bong lớp sừng, áp lạnh bằng nitơ lỏng, đốt điện hoặc laser, thậm chí là tiểu phẫu với tổn thương lớn, dai dẳng hoặc tái phát. Người bệnh không nên tự ý cắt, đốt, chích hoặc sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc vì có thể gây nhiễm trùng, chảy máu và để lại sẹo xấu.
Để phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo không dùng chung đồ cá nhân, mang dép tại nơi công cộng ẩm ướt, giữ da khô thoáng, tránh làm trầy xước tổn thương, tăng cường sức đề kháng. Khám chuyên khoa khi phát hiện tổn thương nghi ngờ để được tư vấn kịp thời.
Lê Nga
Virus HPV lây chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp da kề da. Ngoài ra, bệnh có thể lây gián tiếp khi dùng chung đồ cá nhân như khăn tắm, dao cạo, bấm móng tay; đi chân trần tại môi trường ẩm ướt như nhà tắm công cộng, bể bơi. Thói quen gãi, cào khiến tổn thương trầy xước cũng có thể làm virus lan sang vùng da khác (tự lây nhiễm).
Những yếu tố thuận lợi khiến bệnh phát triển gồm suy giảm miễn dịch, tăng tiết mồ hôi, thói quen cắn móng tay hoặc chấn thương da lặp đi lặp lại.
Hạt cơm thông thường là các sẩn nhỏ, bề mặt sần sùi, màu da hoặc xám, kích thước từ vài milimet đến 1-2 cm. Tổn thương thường xuất hiện ở bàn tay, bàn chân; ít ngứa hoặc không ngứa. Với hạt cơm lòng bàn chân, do chịu lực tỳ đè, tổn thương phát triển vào trong, có thể gây đau khi đi lại. Còn hạt cơm phẳng là tổn thương nhỏ, bề mặt nhẵn, thường gặp ở mặt và mu bàn tay. Đặc biệt hạt cơm sinh dục (sùi mào gà), là lây qua đường tình dục, cần khám và điều trị sớm để hạn chế biến chứng cũng như lây nhiễm.
Là tổn thương lành tính, hạt cơm có thể lan rộng, tái phát nhiều lần và ảnh hưởng thẩm mỹ nếu không xử trí đúng cách.
Về điều trị, tùy vị trí, kích thước và số lượng tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp như chấm acid salicylic làm bong lớp sừng, áp lạnh bằng nitơ lỏng, đốt điện hoặc laser, thậm chí là tiểu phẫu với tổn thương lớn, dai dẳng hoặc tái phát. Người bệnh không nên tự ý cắt, đốt, chích hoặc sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc vì có thể gây nhiễm trùng, chảy máu và để lại sẹo xấu.
Để phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo không dùng chung đồ cá nhân, mang dép tại nơi công cộng ẩm ướt, giữ da khô thoáng, tránh làm trầy xước tổn thương, tăng cường sức đề kháng. Khám chuyên khoa khi phát hiện tổn thương nghi ngờ để được tư vấn kịp thời.
Lê Nga
