Giáo Dục
Giới hạn 10 nguyện vọng đại học là 'đẩy phần khó' cho thí sinh
📅 3/2/2026👁️ 12 lượt xem⏱️ 10 phút đọc
Siết từ vô hạn xuống 10 nguyện vọng sẽ gây áp lực lớn, khiến thí sinh dễ chọn sai ngành và làm thay đổi cục diện tuyển sinh của các trường, theo nhiều chuyên gia.
Trong
dự thảo quy chế
tuyển sinh đại học 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như trước.
Nhiều chuyên gia tuyển sinh băn khoăn, cho rằng việc này sẽ gây ra nhiều tác động tiêu cực.
Theo ông Hưng, Trưởng phòng Đào tạo một đại học tại Hà Nội, việc thí sinh đặt nhiều nguyện vọng "là điều dễ hiểu", đặc biệt trong bối cảnh tuyển sinh có nhiều thay đổi. Chẳng hạn, yêu cầu quy đổi điểm chuẩn giữa các phương thức khiến việc dự đoán điểm chuẩn khó khăn hơn; đề thi tốt nghiệp THPT lần đầu theo chương trình mới nên không rõ độ khó - dễ và phổ điểm chênh lệch thế nào so với năm trước đó.
Thực tế, năm ngoái tổng số nguyện vọng của thí sinh lên tới 7,6 triệu, trong đó gần 70% đặt trên 10 nguyện vọng.
Thí sinh lo giảm cơ hội nếu bị giới hạn nguyện vọng đại học
Ông Hưng nhận định giới hạn nguyện vọng sẽ
giảm quyền lợi và tỷ lệ trúng tuyển ngành, trường yêu thích của thí sinh.
Ví dụ, một thí sinh đạt 24 điểm nhưng yêu thích ngành Kiểm toán tại các trường top đầu (vốn lấy điểm chuẩn 25-26). Nếu được đăng ký tự do, thí sinh có thể thoải mái "thử vận may" ở 5-6 trường rồi mới đặt các phương án dự phòng. Nhưng nếu chỉ có 10 lựa chọn, thí sinh sẽ nảy sinh tâm lý dè dặt, không dám đặt vào các trường yêu thích mà phải chuyển sang các ngành, trường an toàn hơn.
"Như vậy, các em có trúng tuyển cũng không đúng ngành, trường yêu thích", ông nói.
Thạc sĩ Nguyễn Quang Trung, Phó trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, trường Đại học Thương mại, đồng tình. Bộ từng cho biết 98,5% thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10, song ông Trung nhấn mạnh rằng đó là khi các em được đặt vô hạn nguyện vọng.
"Ví dụ một thí sinh thích trường và đăng ký tới hơn 50 nguyện vọng, vào các ngành. Giờ giới hạn còn 10 nguyện vọng, hiển nhiên khả năng trúng tuyển vào trường của các em ít hơn", ông Trung nói.
Ông cũng lo ngại rằng các em có thể trúng những ngành và trường mình không yêu thích. Điều này lâu dài có thể khiến tình trạng bỏ học tăng cao, hoặc giảm hứng thú học tập, dẫn tới chất lượng đầu ra giảm sút.
Bộ lý giải việc điều chỉnh giúp rút ngắn thời gian xét tuyển, giảm tải cho phần mềm xét tuyển chung của Bộ. Nhưng ông Hưng cho rằng việc giới hạn số nguyện vọng đăng ký không giải quyết gốc rễ vấn đề.
"Thay vì đẩy phần khó cho thí sinh, Bộ nên nâng cấp phần mềm, hệ thống để quá trình xét tuyển thuận lợi hơn", ông nói. "Đây là bước lùi chứ không phải cải tiến nhằm giảm áp lực cho thí sinh".
Khảo sát của
VnExpress
hôm 11/1 với hơn 8.500 người tham gia, 42% cho rằng không nên giới hạn số nguyện vọng, 31% đồng ý tối đa 10 nguyện vọng, số còn lại ủng hộ chỉ cho tối đa 5.
Thí sinh TP HCM thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh:
Quỳnh Trần
Việc siết nguyện vọng không chỉ ảnh hưởng đến thí sinh mà còn khiến "cục diện" tuyển sinh thay đổi.
Ông Quang, chuyên gia khảo thí của một trường đại học ở Hà Nội, phân tích trước đây, với vô số nguyện vọng, học sinh có thể thoải mái đặt hàng chục mã ngành ở trường yêu thích, thường là những đại học top đầu. Điều này tạo ra xu hướng phân cực trong tuyển sinh, tức là trường lớn càng hot, còn trường top dưới kém thu hút hơn.
Nhưng khi chỉ còn 10 nguyện vọng, thí sinh sẽ phải cân nhắc, có khi chỉ dành 3-4 nguyện vọng đầu tiên cho ngành hot, trường hot, còn lại phải để cho những lựa chọn an toàn hơn - những ngành và trường top giữa, dưới.
"Các trường chỉ tiêu lớn, nhiều mã ngành, điểm chuẩn cao có thể thiếu sinh viên, vì các em không dám chọn, trong khi họ đang đứng top đầu về đào tạo. Điều này là nghịch lý", ông Quang nói.
PGS.TS Nguyễn Văn Thụ, Trưởng phòng Đào tạo trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, cho rằng khi nhìn rộng hơn, việc thí sinh đăng ký nhiều nguyện vọng sẽ giúp các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách, bộ ngành có dữ liệu để xem xét chọn ngành, nghề và đưa ra chính sách phù hợp với thực tiễn.
Ủng hộ việc giới hạn nguyện vọng, nhưng TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế quốc dân, cho rằng cần có lộ trình và không nên giảm sốc như dự kiến.
Theo ông, Bộ nên "nới trần" lên mức 15-20 nguyện vọng. Con số này giúp giảm sức ép cho nền tảng công nghệ thông tin, đồng thời không làm mất quyền lợi thí sinh.
Đây cũng là đề xuất của ông Nguyễn Quang Trung. Ông cho rằng cần hài hòa giữa các mục tiêu, thay vì đẩy thí sinh vào tình thế rủi ro một cách bất ngờ.
Nhiều trường đại học cho biết đã gửi đề xuất đến Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tăng số nguyện vọng. Bộ nhận ý kiến góp ý cho dự thảo tới hết ngày 6/2, dự kiến công bố quy chế vào giữa tháng.
Thanh Hằng - Dương Tâm
*Tên một số chuyên gia được thay đổi
dự thảo quy chế
tuyển sinh đại học 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như trước.
Nhiều chuyên gia tuyển sinh băn khoăn, cho rằng việc này sẽ gây ra nhiều tác động tiêu cực.
Theo ông Hưng, Trưởng phòng Đào tạo một đại học tại Hà Nội, việc thí sinh đặt nhiều nguyện vọng "là điều dễ hiểu", đặc biệt trong bối cảnh tuyển sinh có nhiều thay đổi. Chẳng hạn, yêu cầu quy đổi điểm chuẩn giữa các phương thức khiến việc dự đoán điểm chuẩn khó khăn hơn; đề thi tốt nghiệp THPT lần đầu theo chương trình mới nên không rõ độ khó - dễ và phổ điểm chênh lệch thế nào so với năm trước đó.
Thực tế, năm ngoái tổng số nguyện vọng của thí sinh lên tới 7,6 triệu, trong đó gần 70% đặt trên 10 nguyện vọng.
Thí sinh lo giảm cơ hội nếu bị giới hạn nguyện vọng đại học
Ông Hưng nhận định giới hạn nguyện vọng sẽ
giảm quyền lợi và tỷ lệ trúng tuyển ngành, trường yêu thích của thí sinh.
Ví dụ, một thí sinh đạt 24 điểm nhưng yêu thích ngành Kiểm toán tại các trường top đầu (vốn lấy điểm chuẩn 25-26). Nếu được đăng ký tự do, thí sinh có thể thoải mái "thử vận may" ở 5-6 trường rồi mới đặt các phương án dự phòng. Nhưng nếu chỉ có 10 lựa chọn, thí sinh sẽ nảy sinh tâm lý dè dặt, không dám đặt vào các trường yêu thích mà phải chuyển sang các ngành, trường an toàn hơn.
"Như vậy, các em có trúng tuyển cũng không đúng ngành, trường yêu thích", ông nói.
Thạc sĩ Nguyễn Quang Trung, Phó trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, trường Đại học Thương mại, đồng tình. Bộ từng cho biết 98,5% thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10, song ông Trung nhấn mạnh rằng đó là khi các em được đặt vô hạn nguyện vọng.
"Ví dụ một thí sinh thích trường và đăng ký tới hơn 50 nguyện vọng, vào các ngành. Giờ giới hạn còn 10 nguyện vọng, hiển nhiên khả năng trúng tuyển vào trường của các em ít hơn", ông Trung nói.
Ông cũng lo ngại rằng các em có thể trúng những ngành và trường mình không yêu thích. Điều này lâu dài có thể khiến tình trạng bỏ học tăng cao, hoặc giảm hứng thú học tập, dẫn tới chất lượng đầu ra giảm sút.
Bộ lý giải việc điều chỉnh giúp rút ngắn thời gian xét tuyển, giảm tải cho phần mềm xét tuyển chung của Bộ. Nhưng ông Hưng cho rằng việc giới hạn số nguyện vọng đăng ký không giải quyết gốc rễ vấn đề.
"Thay vì đẩy phần khó cho thí sinh, Bộ nên nâng cấp phần mềm, hệ thống để quá trình xét tuyển thuận lợi hơn", ông nói. "Đây là bước lùi chứ không phải cải tiến nhằm giảm áp lực cho thí sinh".
Khảo sát của
VnExpress
hôm 11/1 với hơn 8.500 người tham gia, 42% cho rằng không nên giới hạn số nguyện vọng, 31% đồng ý tối đa 10 nguyện vọng, số còn lại ủng hộ chỉ cho tối đa 5.
Thí sinh TP HCM thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh:
Quỳnh Trần
Việc siết nguyện vọng không chỉ ảnh hưởng đến thí sinh mà còn khiến "cục diện" tuyển sinh thay đổi.
Ông Quang, chuyên gia khảo thí của một trường đại học ở Hà Nội, phân tích trước đây, với vô số nguyện vọng, học sinh có thể thoải mái đặt hàng chục mã ngành ở trường yêu thích, thường là những đại học top đầu. Điều này tạo ra xu hướng phân cực trong tuyển sinh, tức là trường lớn càng hot, còn trường top dưới kém thu hút hơn.
Nhưng khi chỉ còn 10 nguyện vọng, thí sinh sẽ phải cân nhắc, có khi chỉ dành 3-4 nguyện vọng đầu tiên cho ngành hot, trường hot, còn lại phải để cho những lựa chọn an toàn hơn - những ngành và trường top giữa, dưới.
"Các trường chỉ tiêu lớn, nhiều mã ngành, điểm chuẩn cao có thể thiếu sinh viên, vì các em không dám chọn, trong khi họ đang đứng top đầu về đào tạo. Điều này là nghịch lý", ông Quang nói.
PGS.TS Nguyễn Văn Thụ, Trưởng phòng Đào tạo trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, cho rằng khi nhìn rộng hơn, việc thí sinh đăng ký nhiều nguyện vọng sẽ giúp các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách, bộ ngành có dữ liệu để xem xét chọn ngành, nghề và đưa ra chính sách phù hợp với thực tiễn.
Ủng hộ việc giới hạn nguyện vọng, nhưng TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế quốc dân, cho rằng cần có lộ trình và không nên giảm sốc như dự kiến.
Theo ông, Bộ nên "nới trần" lên mức 15-20 nguyện vọng. Con số này giúp giảm sức ép cho nền tảng công nghệ thông tin, đồng thời không làm mất quyền lợi thí sinh.
Đây cũng là đề xuất của ông Nguyễn Quang Trung. Ông cho rằng cần hài hòa giữa các mục tiêu, thay vì đẩy thí sinh vào tình thế rủi ro một cách bất ngờ.
Nhiều trường đại học cho biết đã gửi đề xuất đến Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tăng số nguyện vọng. Bộ nhận ý kiến góp ý cho dự thảo tới hết ngày 6/2, dự kiến công bố quy chế vào giữa tháng.
Thanh Hằng - Dương Tâm
*Tên một số chuyên gia được thay đổi
