Thai phụ nên ngủ đủ giấc, ăn nhẹ trước khi khởi hành, ngậm gừng tươi, đeo khẩu trang giúp giảm say tàu xe khi di chuyển dịp Tết.
Bác sĩ Nông Tuyết Phượng, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết sự thay đổi hormone, tăng nhạy cảm của hệ thần kinh, mùi xe khiến thai phụ có nguy cơ say tàu xe cao. Biểu hiện thường thấy là đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc nôn, đổ nhiều mồ hôi, mệt mỏi, khó chịu, chán ăn. Một số trường hợp nôn nhiều, dẫn đến mất nước, tụt huyết áp khiến thai phụ kiệt sức. Dưới đây là một số cách đơn giản giảm say tàu xe cho mẹ bầu.
Ngủ đủ giấc
Thai phụ tránh thức khuya trước ngày khởi hành. Thiếu ngủ khiến cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng thích nghi với chuyển động, từ đó dễ buồn nôn, say xe hơn. Tâm lý căng thẳng, lo lắng cũng làm các triệu chứng ốm nghén, say xe trở nên trầm trọng.
Chuẩn bị kỹ trước chuyến đi
Thai phụ nên chia nhỏ quãng đường để có thời gian nghỉ giữa chặng, tránh ngồi xe liên tục quá 4 giờ. Lựa chọn thời điểm khởi hành phù hợp, tránh giờ cao điểm để hạn chế tình trạng kẹt xe, giảm mệt mỏi, buồn nôn.
Ăn nhẹ trước khi khởi hành
Thai phụ không nên để bụng đói hoặc ăn quá no trước khi lên xe. Ăn nhiều dễ gây đầy bụng, ợ hơi, trong khi đói bụng lại khiến dạ dày cồn cào, làm tăng cảm giác buồn nôn. Bữa ăn trước chuyến đi nên nhẹ nhàng, chọn món ăn dễ tiêu như bánh mì, cháo loãng, súp, sữa ấm. Mẹ bầu tránh món chua cay, nhiều dầu mỡ, quá ngọt hoặc có mùi nồng.
Uống đủ nước
Thai phụ nên duy trì uống nước lọc hoặc nước ép hoa quả đều đặn trong suốt hành trình để tránh mất nước, cơn co thắt tử cung. Biện pháp này cũng kích thích hệ tiêu hóa, duy trì đủ lượng nước ối, lưu thông chất dinh dưỡng cho thai nhi. Chia thành từng ngụm nhỏ, tránh uống quá nhiều trong một lần.
Trường hợp nôn nhiều, khó ăn uống, mẹ bầu cần chú ý bù nước, điện giải bằng nước lọc, dung dịch oresol pha đúng cách hoặc nước gừng loãng để hạn chế nguy cơ mất nước. Nếu xuất hiện dấu hiệu như khát nhiều, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, mệt lả hoặc chóng mặt khi thay đổi tư thế, thai phụ nên đến cơ sở y tế kiểm tra.
Bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa đang tư vấn cho một thai phụ. Ảnh:
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
Chọn vị trí ngồi phù hợp
Trên ô tô hoặc xe khách, mẹ bầu nên chọn vị trí ít rung lắc, chẳng hạn các ghế đầu xe gần tài xế hoặc ghế ở giữa xe. Khi đi tàu hỏa, nên chọn toa giữa, ghế hoặc giường hướng về phía trước. Với tàu thuyền, chỗ ngồi ở giữa giúp giảm cảm giác chao đảo, ưu tiên ngồi gần cửa sổ để nhìn ra ngoài. Trên máy bay, ghế ở giữa hai cánh hoặc phía trước thường ổn định hơn, ít rung lắc và tiếng ồn.
Hạn chế các yếu tố kích thích hệ tiền đình
Thai phụ không nên đọc sách, nhìn điện thoại hay nhìn các vật chuyển động nhanh. Nhìn thẳng về phía trước theo hướng xe chạy, nhắm mắt nghỉ ngơi hoặc trò chuyện với người thân sẽ giảm cảm giác khó chịu.
Đeo khẩu trang
Không khí trong lành góp phần quan trọng trong việc giảm say xe. Đeo khẩu trang trong suốt hành trình giúp hạn chế mùi khó chịu, khí thải kích thích thần kinh, từ đó giảm buồn nôn. Mẹ bầu nên mở cửa sổ lưu thông không khí hoặc điều chỉnh điều hòa để giảm tình trạng ngột ngạt.
Nhai kẹo cao su hoặc ăn vặt
Nhai có tác dụng làm giảm sự xung đột tín hiệu truyền về não bộ, từ đó giúp giảm cảm giác khó chịu. Mẹ bầu nhai có thể kẹo cao su hoặc dùng các món ăn nhẹ như snack khoai tây, hoa quả, bánh mì nướng...
Sử dụng gừng, vỏ cam quýt, tinh dầu bạc hà hoặc quế
Ngửi hương thơm tự nhiên từ các loại vỏ cam quýt hoặc tinh dầu có thể át mùi tàu xe, làm dịu cảm giác buồn nôn, khó chịu. Ngậm một lát gừng tươi, uống trà gừng ấm, nhai kẹo gừng giúp làm dịu dạ dày, giảm chóng mặt và nôn nao.
Hít thở sâu, chậm và đều
Hít thở sâu để ổn định nhịp thở, làm dịu hệ thần kinh, giảm cảm giác buồn nôn, chóng mặt. Khi cơ thể có biểu hiện mệt mỏi, thai phụ không nên cố gắng di chuyển tiếp mà cần dừng lại nghỉ ngơi.
Bác sĩ Phượng khuyên thai phụ không tự ý sử dụng các loại thuốc chống say tàu xe, nhất là trong 3 tháng đầu. Trường hợp say xe nặng, nôn ói nhiều nên tham vấn ý kiến bác sĩ để được tư vấn sử dụng thuốc chống nôn an toàn. Khi thai phụ di chuyển đường dài dịp Tết, gia đình nên tìm hiểu trước cơ sở y tế dọc đường, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thai sản, thông tin liên lạc của bác sĩ theo dõi thai kỳ đề phòng trường hợp cần liên hệ. Sau chuyến đi, mẹ bầu nên nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống nhẹ nhàng, tránh vận động mạnh. Nếu thai phụ buồn nôn, chóng mặt kéo dài nhiều giờ, đau bụng, ra huyết âm đạo, sốt cần đến
bệnh viện
khám ngay.
Trịnh Mai
Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa
tại đây
để bác sĩ giải đáp
Ngủ đủ giấc
Thai phụ tránh thức khuya trước ngày khởi hành. Thiếu ngủ khiến cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng thích nghi với chuyển động, từ đó dễ buồn nôn, say xe hơn. Tâm lý căng thẳng, lo lắng cũng làm các triệu chứng ốm nghén, say xe trở nên trầm trọng.
Chuẩn bị kỹ trước chuyến đi
Thai phụ nên chia nhỏ quãng đường để có thời gian nghỉ giữa chặng, tránh ngồi xe liên tục quá 4 giờ. Lựa chọn thời điểm khởi hành phù hợp, tránh giờ cao điểm để hạn chế tình trạng kẹt xe, giảm mệt mỏi, buồn nôn.
Ăn nhẹ trước khi khởi hành
Thai phụ không nên để bụng đói hoặc ăn quá no trước khi lên xe. Ăn nhiều dễ gây đầy bụng, ợ hơi, trong khi đói bụng lại khiến dạ dày cồn cào, làm tăng cảm giác buồn nôn. Bữa ăn trước chuyến đi nên nhẹ nhàng, chọn món ăn dễ tiêu như bánh mì, cháo loãng, súp, sữa ấm. Mẹ bầu tránh món chua cay, nhiều dầu mỡ, quá ngọt hoặc có mùi nồng.
Uống đủ nước
Thai phụ nên duy trì uống nước lọc hoặc nước ép hoa quả đều đặn trong suốt hành trình để tránh mất nước, cơn co thắt tử cung. Biện pháp này cũng kích thích hệ tiêu hóa, duy trì đủ lượng nước ối, lưu thông chất dinh dưỡng cho thai nhi. Chia thành từng ngụm nhỏ, tránh uống quá nhiều trong một lần.
Trường hợp nôn nhiều, khó ăn uống, mẹ bầu cần chú ý bù nước, điện giải bằng nước lọc, dung dịch oresol pha đúng cách hoặc nước gừng loãng để hạn chế nguy cơ mất nước. Nếu xuất hiện dấu hiệu như khát nhiều, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, mệt lả hoặc chóng mặt khi thay đổi tư thế, thai phụ nên đến cơ sở y tế kiểm tra.
Bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa đang tư vấn cho một thai phụ. Ảnh:
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
Chọn vị trí ngồi phù hợp
Trên ô tô hoặc xe khách, mẹ bầu nên chọn vị trí ít rung lắc, chẳng hạn các ghế đầu xe gần tài xế hoặc ghế ở giữa xe. Khi đi tàu hỏa, nên chọn toa giữa, ghế hoặc giường hướng về phía trước. Với tàu thuyền, chỗ ngồi ở giữa giúp giảm cảm giác chao đảo, ưu tiên ngồi gần cửa sổ để nhìn ra ngoài. Trên máy bay, ghế ở giữa hai cánh hoặc phía trước thường ổn định hơn, ít rung lắc và tiếng ồn.
Hạn chế các yếu tố kích thích hệ tiền đình
Thai phụ không nên đọc sách, nhìn điện thoại hay nhìn các vật chuyển động nhanh. Nhìn thẳng về phía trước theo hướng xe chạy, nhắm mắt nghỉ ngơi hoặc trò chuyện với người thân sẽ giảm cảm giác khó chịu.
Đeo khẩu trang
Không khí trong lành góp phần quan trọng trong việc giảm say xe. Đeo khẩu trang trong suốt hành trình giúp hạn chế mùi khó chịu, khí thải kích thích thần kinh, từ đó giảm buồn nôn. Mẹ bầu nên mở cửa sổ lưu thông không khí hoặc điều chỉnh điều hòa để giảm tình trạng ngột ngạt.
Nhai kẹo cao su hoặc ăn vặt
Nhai có tác dụng làm giảm sự xung đột tín hiệu truyền về não bộ, từ đó giúp giảm cảm giác khó chịu. Mẹ bầu nhai có thể kẹo cao su hoặc dùng các món ăn nhẹ như snack khoai tây, hoa quả, bánh mì nướng...
Sử dụng gừng, vỏ cam quýt, tinh dầu bạc hà hoặc quế
Ngửi hương thơm tự nhiên từ các loại vỏ cam quýt hoặc tinh dầu có thể át mùi tàu xe, làm dịu cảm giác buồn nôn, khó chịu. Ngậm một lát gừng tươi, uống trà gừng ấm, nhai kẹo gừng giúp làm dịu dạ dày, giảm chóng mặt và nôn nao.
Hít thở sâu, chậm và đều
Hít thở sâu để ổn định nhịp thở, làm dịu hệ thần kinh, giảm cảm giác buồn nôn, chóng mặt. Khi cơ thể có biểu hiện mệt mỏi, thai phụ không nên cố gắng di chuyển tiếp mà cần dừng lại nghỉ ngơi.
Bác sĩ Phượng khuyên thai phụ không tự ý sử dụng các loại thuốc chống say tàu xe, nhất là trong 3 tháng đầu. Trường hợp say xe nặng, nôn ói nhiều nên tham vấn ý kiến bác sĩ để được tư vấn sử dụng thuốc chống nôn an toàn. Khi thai phụ di chuyển đường dài dịp Tết, gia đình nên tìm hiểu trước cơ sở y tế dọc đường, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thai sản, thông tin liên lạc của bác sĩ theo dõi thai kỳ đề phòng trường hợp cần liên hệ. Sau chuyến đi, mẹ bầu nên nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống nhẹ nhàng, tránh vận động mạnh. Nếu thai phụ buồn nôn, chóng mặt kéo dài nhiều giờ, đau bụng, ra huyết âm đạo, sốt cần đến
bệnh viện
khám ngay.
Trịnh Mai
Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa
tại đây
để bác sĩ giải đáp
