Phù chân voi (giun chỉ bạch huyết) là bệnh lây sang người qua muỗi mang ký sinh trùng giun chỉ, có thể tồn tại trong hệ bạch huyết nhiều năm, âm thầm gây tổn thương.
Phù chân voi (giun chỉ bạch huyết) là bệnh lây sang người qua muỗi mang ký sinh trùng giun chỉ, có thể tồn tại trong hệ bạch huyết nhiều năm, âm thầm gây tổn thương.
Nguyên nhân
Thông thường, bệnh xảy ra khi một người bị muỗi nhiễm ấu trùng giun tròn đốt nhiều lần trong thời gian dài. Ấu trùng sau khi vào cơ thể sẽ sống trong máu rồi phát triển hoàn chỉnh trong hệ bạch huyết. Chúng có thể tồn tại nhiều năm, gây tổn thương nghiêm trọng hệ bạch huyết, dẫn đến tình trạng sưng phù.
Triệu chứng
Người mắc có thể không nhận ra bản thân mắc bệnh cho đến khi xuất hiện sưng phù rõ rệt. Tay và chân có thể to bất thường, da dày lên, cứng và sần sùi giống da voi. Bộ phận sinh dục và ngực cũng có thể bị sưng.
Vùng sưng có thể đau. Người bệnh còn có thể bị ớn lạnh, sốt và cảm giác mệt mỏi toàn thân.
Chẩn đoán
Bác sĩ khám lâm sàng và khai thác tiền sử bệnh. Người bệnh có thể được chỉ định xét nghiệm máu để phát hiện giun tròn trong máu. Mẫu thường được lấy vào ban đêm, thời điểm ký sinh trùng hoạt động mạnh hơn.
Điều trị
Giun chỉ bạch huyết có thể được loại trừ nếu chặn đứng đường lây truyền bằng điều trị dự phòng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị triển khai điều trị dự phòng bằng thuốc trên diện rộng (MDA), tức cấp thuốc đồng loạt cho toàn bộ người dân trong khu vực có nguy cơ mắc bệnh, bất kể họ đã nhiễm bệnh hay chưa. Thuốc không tiêu diệt hoàn toàn giun trưởng thành nhưng giúp giảm mạnh vi ấu trùng trong máu, qua đó ngăn bệnh lây từ người sang muỗi.
Để giảm triệu chứng, người bệnh có thể thực hiện các biện pháp gồm:
Rửa và lau khô vùng sưng hằng ngày
Dùng kem dưỡng ẩm
Kiểm tra và bôi thuốc lên các vết thương
Tập vận động và đi lại khi có thể
Kê cao tay hoặc chân khi nằm hoặc ngồi
Trong một số trường hợp sưng nặng (ví dụ ở bìu), có thể cần phẫu thuật để giảm áp lực.
Hậu quả
Bệnh phù chân voi có thể gây tàn phế, hạn chế vận động và ảnh hưởng đến khả năng làm việc. Việc di chuyển trong nhà cũng có thể trở nên khó khăn.
Nhiều người lo lắng về ngoại hình, dễ dẫn đến lo âu hoặc trầm cảm. Nếu cần hỗ trợ, người mắc có thể trao đổi với bác sĩ hoặc tìm các nhóm phù hợp.
Bảo Bảo
(Theo
WHO, WebMD
)
Miễn trừ trách nhiệm
Các bài viết của VnExpress có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Nguyên nhân
Thông thường, bệnh xảy ra khi một người bị muỗi nhiễm ấu trùng giun tròn đốt nhiều lần trong thời gian dài. Ấu trùng sau khi vào cơ thể sẽ sống trong máu rồi phát triển hoàn chỉnh trong hệ bạch huyết. Chúng có thể tồn tại nhiều năm, gây tổn thương nghiêm trọng hệ bạch huyết, dẫn đến tình trạng sưng phù.
Triệu chứng
Người mắc có thể không nhận ra bản thân mắc bệnh cho đến khi xuất hiện sưng phù rõ rệt. Tay và chân có thể to bất thường, da dày lên, cứng và sần sùi giống da voi. Bộ phận sinh dục và ngực cũng có thể bị sưng.
Vùng sưng có thể đau. Người bệnh còn có thể bị ớn lạnh, sốt và cảm giác mệt mỏi toàn thân.
Chẩn đoán
Bác sĩ khám lâm sàng và khai thác tiền sử bệnh. Người bệnh có thể được chỉ định xét nghiệm máu để phát hiện giun tròn trong máu. Mẫu thường được lấy vào ban đêm, thời điểm ký sinh trùng hoạt động mạnh hơn.
Điều trị
Giun chỉ bạch huyết có thể được loại trừ nếu chặn đứng đường lây truyền bằng điều trị dự phòng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị triển khai điều trị dự phòng bằng thuốc trên diện rộng (MDA), tức cấp thuốc đồng loạt cho toàn bộ người dân trong khu vực có nguy cơ mắc bệnh, bất kể họ đã nhiễm bệnh hay chưa. Thuốc không tiêu diệt hoàn toàn giun trưởng thành nhưng giúp giảm mạnh vi ấu trùng trong máu, qua đó ngăn bệnh lây từ người sang muỗi.
Để giảm triệu chứng, người bệnh có thể thực hiện các biện pháp gồm:
Rửa và lau khô vùng sưng hằng ngày
Dùng kem dưỡng ẩm
Kiểm tra và bôi thuốc lên các vết thương
Tập vận động và đi lại khi có thể
Kê cao tay hoặc chân khi nằm hoặc ngồi
Trong một số trường hợp sưng nặng (ví dụ ở bìu), có thể cần phẫu thuật để giảm áp lực.
Hậu quả
Bệnh phù chân voi có thể gây tàn phế, hạn chế vận động và ảnh hưởng đến khả năng làm việc. Việc di chuyển trong nhà cũng có thể trở nên khó khăn.
Nhiều người lo lắng về ngoại hình, dễ dẫn đến lo âu hoặc trầm cảm. Nếu cần hỗ trợ, người mắc có thể trao đổi với bác sĩ hoặc tìm các nhóm phù hợp.
Bảo Bảo
(Theo
WHO, WebMD
)
Miễn trừ trách nhiệm
Các bài viết của VnExpress có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
